กฎประตูทีมเยือน คือ กติกาที่เคยใช้ตัดสินผลเกมแบบสองนัดเหย้า-เยือนในฟุตบอลถ้วยยุโรป เมื่อสองทีมทำประตูรวมเท่ากันหลังจบทั้งสองนัด โดยทีมที่ทำประตูในบ้านคู่แข่งได้มากกว่าจะเป็นฝ่ายผ่านเข้ารอบ แทนที่จะต้องต่อเวลาพิเศษหรือดวลจุดโทษทันที ยูฟ่านำกติกานี้มาใช้ครั้งแรกในปี 1965 ที่ศึกคัพวินเนอร์สคัพ ก่อนตัดสินใจยกเลิกกติกานี้อย่างเป็นทางการในเดือนมิถุนายนปี 2021 หลังใช้งานต่อเนื่องยาวนานถึง 56 ปี
- กฎประตูทีมเยือนถูกนำมาใช้ครั้งแรกในฤดูกาล 1965-66 ที่ศึกคัพวินเนอร์สคัพของยูฟ่า
- หลักการคือทีมที่ทำประตูในสนามคู่แข่งได้มากกว่าจะได้เปรียบเมื่อสกอร์รวมสองนัดเท่ากัน
- ยูฟ่าประกาศยกเลิกกฎนี้อย่างเป็นทางการในเดือนมิถุนายน 2021 มีผลตั้งแต่ฤดูกาล 2021-22
- เหตุผลหลักในการยกเลิกคือกฎนี้เริ่มขัดกับเจตนารมณ์เดิม เพราะทำให้ทีมเจ้าบ้านนัดแรกไม่กล้าเล่นเกมรุก
- ท็อตแนม ฮ็อทสเปอร์เคยได้ประโยชน์จากกฎนี้เมื่อผ่านเข้ารอบชิงชนะเลิศแชมเปียนส์ลีกฤดูกาล 2018-19 ด้วยสกอร์รวมเสมอกับอาแจ็กซ์
ที่มาของกฎประตูทีมเยือนในฟุตบอลยุโรป
กฎประตูทีมเยือน คือ แนวคิดที่ยูฟ่านำมาใช้ครั้งแรกในฤดูกาล 1965-66 ของศึกคัพวินเนอร์สคัพ เพื่อแก้ปัญหาการตัดสินผลเกมแบบสองนัดที่จบด้วยสกอร์รวมเท่ากัน ก่อนหน้านั้นวงการฟุตบอลมักใช้การแข่งนัดที่สามในสนามกลางหรือจับสลากตัดสิน ซึ่งใช้เวลาและงบประมาณมาก แนวคิดกฎประตูทีมเยือนจึงถูกออกแบบมาเพื่อให้รางวัลทีมที่กล้าเล่นเกมรุกในสนามคู่แข่ง เพราะการทำประตูในบ้านฝ่ายตรงข้ามถือว่ายากกว่าการทำประตูในบ้านตัวเองตามธรรมชาติของฟุตบอล
ตัวอย่างเกมที่โด่งดังจากกฎประตูทีมเยือน
หนึ่งในตัวอย่างที่โด่งดังที่สุดคือศึกยูฟ่า แชมเปียนส์ลีกรอบรองชนะเลิศฤดูกาล 2018-19 ที่ท็อตแนม ฮ็อทสเปอร์แพ้อาแจ็กซ์ในนัดแรกที่บ้านตัวเอง 0-1 แต่กลับมาเอาชนะในนัดที่สองที่อัมสเตอร์ดัม 3-2 ทำให้สกอร์รวมเสมอกันที่ 3-3 และท็อตแนมผ่านเข้ารอบชิงชนะเลิศด้วยกฎประตูทีมเยือน เพราะทำประตูในบ้านคู่แข่งได้มากกว่า
ทำไมยูฟ่าตัดสินใจยกเลิกกฎนี้ในปี 2021
ยูฟ่าประกาศยกเลิกกฎประตูทีมเยือนอย่างเป็นทางการในเดือนมิถุนายน 2021 มีผลตั้งแต่รอบคัดเลือกของฤดูกาล 2021-22 เป็นต้นไป โดยประธานยูฟ่าอเล็กซานเดอร์ เซเฟริน (Aleksander Ceferin) อธิบายว่ากติกานี้เริ่มขัดกับเจตนารมณ์ดั้งเดิมที่ตั้งใจส่งเสริมเกมรุก เพราะในความเป็นจริงกลับทำให้ทีมเจ้าบ้านในนัดแรกเล่นเกมระมัดระวังมากขึ้น เนื่องจากกลัวเสียประตูที่จะกลายเป็นความได้เปรียบมหาศาลให้ทีมเยือน นอกจากนี้ยูฟ่ายังชี้ว่าความได้เปรียบของทีมเจ้าบ้านในปัจจุบันลดลงมากเมื่อเทียบกับยุคที่กติกานี้ถูกออกแบบขึ้นในทศวรรษ 1960
ผลกระทบหลังยกเลิกกฎประตูทีมเยือน
หลังยกเลิกกฎนี้ หากสองทีมทำประตูรวมเท่ากันหลังจบสองนัด การแข่งขันจะเข้าสู่ช่วงต่อเวลาพิเศษ 30 นาที และหากยังเสมอกันจะตัดสินด้วยการดวลจุดโทษแทน การเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้ทีมเจ้าบ้านในนัดแรกกล้าเล่นเกมรุกมากขึ้น เพราะไม่ต้องกังวลว่าประตูที่เสียไปจะกลายเป็นความได้เปรียบพิเศษให้ฝ่ายตรงข้ามอีกต่อไป
เปรียบเทียบระบบตัดสินผลก่อนและหลังยกเลิกกฎประตูทีมเยือน
| ช่วงเวลา | วิธีตัดสินเมื่อสกอร์รวมเท่ากัน | ผลกระทบต่อกลยุทธ์ทีม |
|---|---|---|
| ก่อนปี 2021 (1965-2021) | ทีมที่ทำประตูในบ้านคู่แข่งมากกว่าชนะทันที | ทีมเจ้าบ้านนัดแรกมักเล่นระมัดระวัง |
| ตั้งแต่ฤดูกาล 2021-22 | ต่อเวลาพิเศษ 30 นาที ตามด้วยดวลจุดโทษ | ทีมเจ้าบ้านนัดแรกกล้าเล่นเกมรุกมากขึ้น |
อ่านความรู้เกี่ยวกับกติกาบอลถ้วยยุโรปอื่น ๆ เพิ่มเติมได้ที่ หมวดรอบรู้ฟุตบอล หรือติดตามข่าวผลการแข่งขันแชมเปียนส์ลีกได้ที่ หมวดข่าวฟุตบอล ของเรา ข้อมูลประกาศอย่างเป็นทางการสามารถอ่านเพิ่มเติมได้จาก ประกาศทางการของยูฟ่า และ รายงานของ BBC Sport
ยูฟ่าใช้กฎประตูทีมเยือนต่อเนื่องมาตั้งแต่ฤดูกาล 1965-66 จนถึงการยกเลิกอย่างเป็นทางการในเดือนมิถุนายน 2021 รวมระยะเวลาการใช้งานทั้งสิ้น 56 ปี และมีผลกับทุกรายการแข่งขันสโมสรของยูฟ่าทั้งประเภทชาย หญิง และเยาวชน
ที่มา/อ้างอิง: ข้อมูลอ้างอิงจากประกาศทางการของยูฟ่าและรายงานของ BBC Sport
คำถามที่พบบ่อย
กฎประตูทีมเยือน คือ อะไรแบบสรุปสั้นที่สุด
คือกติกาที่เคยใช้ตัดสินเกมสองนัดเหย้า-เยือนที่สกอร์รวมเท่ากัน โดยทีมที่ทำประตูในบ้านคู่แข่งได้มากกว่าจะเป็นฝ่ายผ่านเข้ารอบ ก่อนถูกยกเลิกไปในปี 2021
ทำไมยูฟ่าถึงยกเลิกกฎประตูทีมเยือน
เพราะกติกานี้เริ่มขัดกับเจตนารมณ์เดิมที่ต้องการส่งเสริมเกมรุก โดยกลับทำให้ทีมเจ้าบ้านนัดแรกเล่นเกมระมัดระวังมากขึ้นเพื่อป้องกันการเสียประตูที่จะกลายเป็นความได้เปรียบให้ทีมเยือน
ปัจจุบันตัดสินเกมสองนัดที่สกอร์เท่ากันอย่างไร
หากสกอร์รวมสองนัดเท่ากันหลังจบนัดที่สอง การแข่งขันจะเข้าสู่ช่วงต่อเวลาพิเศษ 30 นาที และหากยังเสมอกันอีกจะตัดสินด้วยการดวลจุดโทษแทนการนับประตูทีมเยือน
