ตัวสำรองกระทบกระเทือนสมอง คือ การเปลี่ยนตัวผู้เล่นที่มีอาการหรือสงสัยว่าได้รับการกระทบกระเทือนที่ศีรษะออกจากสนามแบบถาวร โดยไม่นับรวมในโควตาการเปลี่ยนตัวปกติของทีม กติกานี้ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการจาก IFAB ในเดือนมีนาคม 2024 และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2024
- ตัวสำรองกระทบกระเทือนสมองไม่นับรวมในโควตาเปลี่ยนตัวปกติของทีม
- เริ่มทดลองใช้ครั้งแรกในพรีเมียร์ลีกตั้งแต่วันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2021
- ได้รับการบรรจุเข้าเป็นกติกาถาวรของ IFAB ในการประชุมประจำปีครั้งที่ 138 เมื่อเดือนมีนาคม 2024
- ผู้เล่นที่ถูกเปลี่ยนตัวออกด้วยเหตุผลนี้จะไม่สามารถกลับลงสนามได้อีกตลอดทั้งนัด
- กติกานี้เกิดจากความกังวลด้านสุขภาพระยะยาวของนักเตะที่ได้รับผลกระทบจากการบาดเจ็บที่ศีรษะ
ตัวสำรองกระทบกระเทือนสมอง คือ อะไร และเริ่มใช้เมื่อไหร่
ตัวสำรองกระทบกระเทือนสมอง หรือ Additional Permanent Concussion Substitution (APCS) คือกติกาที่อนุญาตให้ทีมเปลี่ยนตัวผู้เล่นที่มีอาการหรือสงสัยว่าได้รับการกระทบกระเทือนที่ศีรษะออกจากสนามได้ทันที โดยไม่นับเป็นส่วนหนึ่งของโควตาการเปลี่ยนตัวปกติที่ทีมมีอยู่ กติกานี้เริ่มทดลองใช้ครั้งแรกในการแข่งขันฟุตบอลชิงแชมป์สโมสรโลกเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2021 ก่อนสโมสรในพรีเมียร์ลีกจะเห็นชอบเข้าร่วมโครงการทดลองตั้งแต่สัปดาห์การแข่งขันที่ 23 ของฤดูกาล เริ่มวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2021 หลังจากทดลองใช้มาหลายปีในหลายประเทศ IFAB ได้อนุมัติให้กติกานี้กลายเป็นส่วนหนึ่งของกฎการเล่นอย่างถาวรในการประชุมประจำปีครั้งที่ 138 เมื่อเดือนมีนาคม 2024 และมีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2024 รายละเอียดเพิ่มเติมดูได้ที่TheIFAB.com
ขั้นตอนการใช้งานตัวสำรองกระทบกระเทือนสมอง
เมื่อผู้ตัดสินหยุดเกมเพราะสงสัยว่านักเตะได้รับการกระทบกระเทือนที่ศีรษะ ทีมแพทย์ของฝ่ายนั้นจะเข้าไปประเมินอาการในสนาม ขณะที่แพทย์ประจำอุโมงค์จะตรวจสอบภาพรีเพลย์ของเหตุการณ์ควบคู่กันไป หากพบสัญญาณชัดเจนของการกระทบกระเทือนสมอง หรือภาพรีเพลย์ยืนยันชัดเจน ทีมจะได้รับอนุญาตให้เปลี่ยนตัวผู้เล่นคนนั้นออกแบบถาวร โดยนักเตะที่ถูกเปลี่ยนตัวออกจะไม่สามารถกลับลงเล่นในนัดนั้นได้อีก แม้กระทั่งในช่วงดวลจุดโทษหากเกมต้องตัดสินด้วยวิธีนี้
ตัวสำรองกระทบกระเทือนสมอง คือ กติกาที่ต่างจากตัวสำรองปกติอย่างไร
ความแตกต่างสำคัญระหว่างตัวสำรองกระทบกระเทือนสมองกับตัวสำรองปกติ คือตัวสำรองปกติของฟุตบอลระดับสูงในปัจจุบันอนุญาตให้เปลี่ยนตัวได้สูงสุด 5 คน แบ่งเป็นการหยุดเกม 3 ครั้งบวกกับช่วงพักครึ่งที่ไม่นับเป็นหนึ่งในสามครั้งนั้น ขณะที่ตัวสำรองกระทบกระเทือนสมองเป็นการเปลี่ยนตัวเพิ่มเติมอีก 1 คนโดยเฉพาะ ไม่กระทบต่อโควตาการเปลี่ยนตัวปกติแต่อย่างใด ทำให้ทีมไม่ต้องเสียเปรียบด้านจำนวนตัวเปลี่ยนเพียงเพราะต้องปกป้องความปลอดภัยของนักเตะที่บาดเจ็บ
| รายการ | ตัวสำรองปกติ | ตัวสำรองกระทบกระเทือนสมอง |
|---|---|---|
| จำนวนสูงสุด | 5 คน | 1 คนเพิ่มเติม |
| นับรวมโควตา | ใช่ | ไม่นับรวม |
| เริ่มบังคับใช้ถาวร | – | 1 กรกฎาคม 2024 |
เมื่อเข้าใจแล้วว่าตัวสำรองกระทบกระเทือนสมอง คืออะไร ก็จะเห็นได้ชัดว่ากติกานี้สะท้อนความใส่ใจของวงการฟุตบอลต่อสุขภาพระยะยาวของนักเตะมากขึ้นกว่าในอดีต หากสนใจกติกาฟุตบอลอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยและการวิเคราะห์เกม สามารถติดตามได้ที่ วิเคราะห์บอลวันนี้ ของเรา
ที่มา/อ้างอิง: TheIFAB.com, Premierleague.com, Fifa.com
คำถามที่พบบ่อย
ตัวสำรองกระทบกระเทือนสมองเริ่มใช้เมื่อไหร่
เริ่มทดลองใช้ครั้งแรกในเดือนกุมภาพันธ์ 2021 ก่อนได้รับการรับรองเป็นกติกาถาวรของ IFAB ในเดือนมีนาคม 2024 และมีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2024
ตัวสำรองกระทบกระเทือนสมองนับรวมกับโควตาเปลี่ยนตัวปกติหรือไม่
ไม่นับรวม ตัวสำรองกระทบกระเทือนสมองเป็นการเปลี่ยนตัวเพิ่มเติมต่างหาก ไม่กระทบต่อโควตาการเปลี่ยนตัวปกติที่ทีมมีอยู่ 5 คน
นักเตะที่ถูกเปลี่ยนตัวออกด้วยเหตุผลนี้กลับลงสนามได้อีกหรือไม่
ไม่ได้ นักเตะที่ถูกเปลี่ยนตัวออกด้วยตัวสำรองกระทบกระเทือนสมองจะไม่สามารถกลับลงเล่นในนัดนั้นได้อีก แม้แต่ในช่วงดวลจุดโทษ
