ตัวสำรอง 5 คน คือ กฎที่อนุญาตให้แต่ละทีมเปลี่ยนตัวผู้เล่นได้สูงสุด 5 คนต่อเกม แบ่งการเปลี่ยนตัวได้ไม่เกิน 3 ช่วงเวลา (ไม่นับช่วงพักครึ่ง) ต่างจากกฎเดิมที่จำกัดไว้เพียง 3 คนต่อเกมมานานหลายทศวรรษ กฎนี้เริ่มถูกนำมาใช้ชั่วคราวในช่วงการระบาดของโควิด-19 ก่อนที่พรีเมียร์ลีกจะประกาศใช้อย่างถาวรตั้งแต่ฤดูกาล 2022-23 เป็นต้นมา
- กฎเดิมจำกัดเปลี่ยนตัวได้ 3 คนต่อเกมมาตั้งแต่ปี 1995 จนถึงก่อนปี 2020
- กฎตัวสำรอง 5 คนเริ่มใช้ชั่วคราวในพรีเมียร์ลีกช่วงฤดูกาล 2019-20 หลังโควิด-19 ระบาด
- พรีเมียร์ลีกลงมติใช้กฎนี้อย่างถาวรตั้งแต่ฤดูกาล 2022-23 หลังทดลองใช้แล้วได้ผลตอบรับดี
- การเปลี่ยนตัวยังจำกัดไว้ไม่เกิน 3 ช่วงเวลาต่อเกม เพื่อไม่ให้เกมเสียจังหวะบ่อยเกินไป
- ทีมที่มีสควอดลึกได้เปรียบมากขึ้นจากกฎนี้ เพราะสามารถหมุนเวียนผู้เล่นได้หลากหลายกว่าเดิม
ที่มาของกฎเปลี่ยนตัวสำรอง 5 คน
ตัวสำรอง 5 คน คือ กฎที่มีจุดเริ่มต้นมาจากสถานการณ์พิเศษในช่วงการระบาดของโควิด-19 เมื่อปี 2020 ที่ทำให้ปฏิทินการแข่งขันฟุตบอลทั่วโลกอัดแน่นผิดปกติ เนื่องจากต้องเลื่อนตารางแข่งจากช่วงล็อกดาวน์ IFAB จึงอนุมัติให้ลีกต่าง ๆ ทดลองใช้กฎเปลี่ยนตัว 5 คนเป็นการชั่วคราว เพื่อลดความเสี่ยงบาดเจ็บของนักเตะจากตารางแข่งที่แน่นเกินไป แม้ในช่วงแรกพรีเมียร์ลีกจะยังไม่นำมาใช้ทันที แต่ลีกอื่นในยุโรปเริ่มใช้ก่อนแล้ว
จากกฎชั่วคราวสู่กฎถาวร
หลังทดลองใช้ในบางฤดูกาลและพบว่าช่วยลดอาการบาดเจ็บของนักเตะได้จริง สโมสรในพรีเมียร์ลีกจึงลงมติเห็นชอบให้ใช้กฎเปลี่ยนตัว 5 คนอย่างถาวรตั้งแต่ฤดูกาล 2022-23 เป็นต้นมา ทำให้ปัจจุบันแต่ละทีมสามารถเปลี่ยนตัวผู้เล่นได้สูงสุด 5 คนต่อเกม โดยยังคงจำกัดจำนวนช่วงเวลาที่หยุดเกมเพื่อเปลี่ยนตัวไว้ไม่เกิน 3 ครั้ง เพื่อไม่ให้จังหวะเกมสะดุดบ่อยเกินไปจากการเปลี่ยนตัวทีละคน
ผลกระทบของกฎนี้ต่อแทคติกทีมในพรีเมียร์ลีก
กฎตัวสำรอง 5 คนเปลี่ยนวิธีคิดของโค้ชในการบริหารจัดการนักเตะไปมาก ทีมที่มีสควอดลึกและมีนักเตะคุณภาพสูงสำรองอยู่บนม้านั่งได้เปรียบชัดเจนกว่าเดิม เพราะสามารถหมุนเวียนนักเตะเพื่อรักษาความสดในช่วงท้ายเกมได้มากขึ้น โดยเฉพาะในโปรแกรมที่ต้องแข่งถี่ทั้งลีกในประเทศและบอลถ้วยยุโรป นอกจากนี้ยังเปิดโอกาสให้นักเตะดาวรุ่งจากอคาเดมีได้ลงสนามในช่วงท้ายเกมมากขึ้น เพราะโค้ชมีตัวเลือกให้พักผู้เล่นตัวหลักได้ถี่กว่าเดิม
ข้อวิจารณ์ต่อกฎเปลี่ยนตัว 5 คน
แม้จะมีข้อดีเรื่องการลดอาการบาดเจ็บ แต่หลายฝ่ายก็วิจารณ์ว่ากฎนี้ยิ่งขยายช่องว่างระหว่างทีมใหญ่ที่มีงบประมาณสร้างสควอดลึกกับทีมเล็กที่มีนักเตะคุณภาพจำกัด เพราะทีมเล็กมักไม่มีตัวสำรองคุณภาพเทียบเท่าตัวจริงมากพอที่จะใช้สิทธิ์เปลี่ยนตัวครบ 5 คนได้อย่างมีประสิทธิภาพเท่าทีมใหญ่
เปรียบเทียบกฎเปลี่ยนตัวเดิมกับกฎปัจจุบัน
| รายละเอียด | กฎเดิม (ก่อนปี 2020) | กฎปัจจุบัน (2022-23 เป็นต้นไป) |
|---|---|---|
| จำนวนตัวสำรองสูงสุด | 3 คนต่อเกม | 5 คนต่อเกม |
| จำนวนช่วงเวลาเปลี่ยนตัว | ไม่จำกัดชัดเจนเท่าปัจจุบัน | ไม่เกิน 3 ช่วงเวลา (ไม่รวมพักครึ่ง) |
| ปีที่เริ่มบังคับใช้ในพรีเมียร์ลีก | ใช้มาตั้งแต่ปี 1995 | ถาวรตั้งแต่ฤดูกาล 2022-23 |
อ่านความรู้เกี่ยวกับกติกาฟุตบอลอื่น ๆ เพิ่มเติมได้ที่ หมวดรอบรู้ฟุตบอล หรือติดตามบทวิเคราะห์แทคติกทีมพรีเมียร์ลีกได้ที่ หน้ารวมวิเคราะห์บอล ของเรา
พรีเมียร์ลีกลงมติอนุมัติให้ใช้กฎเปลี่ยนตัวสำรอง 5 คนอย่างถาวรในการประชุมสโมสรช่วงกลางปี 2022 และเริ่มบังคับใช้จริงตั้งแต่ฤดูกาล 2022-23 เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน
ที่มา/อ้างอิง: ข้อมูลกฎอ้างอิงจาก International Football Association Board (IFAB) และประกาศทางการของพรีเมียร์ลีก
คำถามที่พบบ่อย
ตัวสำรอง 5 คน คือ อะไรแบบสรุปสั้นที่สุด
คือกฎที่อนุญาตให้แต่ละทีมเปลี่ยนตัวผู้เล่นได้สูงสุด 5 คนต่อเกม แบ่งเป็นไม่เกิน 3 ช่วงเวลาการหยุดเกม ไม่นับรวมช่วงพักครึ่ง
กฎนี้เริ่มใช้ในพรีเมียร์ลีกตั้งแต่เมื่อไหร่
เริ่มทดลองใช้ชั่วคราวช่วงฤดูกาล 2019-20 หลังการระบาดของโควิด-19 ก่อนจะถูกนำมาใช้อย่างถาวรตั้งแต่ฤดูกาล 2022-23 เป็นต้นมา
ทำไมทีมใหญ่ได้เปรียบมากขึ้นจากกฎเปลี่ยนตัว 5 คน
เพราะทีมใหญ่มักมีสควอดลึกและนักเตะคุณภาพสูงสำรองอยู่มากกว่า ทำให้สามารถหมุนเวียนผู้เล่นเพื่อรักษาความสดในช่วงท้ายเกมได้อย่างมีประสิทธิภาพกว่าทีมที่มีตัวเลือกจำกัด
ล่าแชมป์พรีเมียร์ลีก! เวียทซ์ & ฟริมปง เปิดใจถึงกุนซือใหม่และมนต์ขลังแอนฟิลด์ 🔴🔥monomax sport
พรีเมียร์ลีกยุคใหม่ ในวันที่ยุคสมัยไร้ผู้นำ - ขอบสนามSportcast feat ไอซ์ ISOONขอบสนาม
ช็อกพรีเมียร์ลีก! กุนซือฮัลล์ ซิตี้ เปิดใจหลังทุบ แมนฯ ยูไนเต็ด ทำลายสถิติ 52 ปี พร้อมลุยตลาดนักเตะmonomax sport
LIVE🔴 เปิดม่านพรีเมียร์ลีก!! ภารกิจล่า 3 แต้มแรกของแชมป์เก่าอาร์เซนอล!Thairath Sport