ยิงเบิ้ล คือ การที่นักฟุตบอลคนเดียวทำประตูได้สองลูกในการแข่งขันนัดเดียว คำว่าเบิ้ลเป็นคำที่คนไทยเรียกสั้น ๆ จากภาษาอังกฤษว่า double ส่วนสื่ออังกฤษนิยมใช้คำว่า brace ซึ่งแปลว่าของที่มาเป็นคู่ ถ้ายิงได้ถึงสามประตูจะเปลี่ยนไปเรียกว่าแฮตทริก
- เบิ้ล หมายถึงนักเตะหนึ่งคนยิงสองประตูในเกมเดียว ไม่นับรวมประตูของเพื่อนร่วมทีม
- ภาษาอังกฤษใช้คำว่า brace ซึ่งมีรากจากคำที่ใช้เรียกสัตว์ที่ล่าได้เป็นคู่
- สองประตูเรียกเบิ้ล สามประตูเรียกแฮตทริก สี่ประตูสื่ออังกฤษมักเรียก haul
- ประตูที่ได้จากจุดโทษนับรวมด้วย แต่การยิงในช่วงดวลจุดโทษตัดสินไม่นับ
- การทำเข้าประตูตัวเองไม่ถูกนับเป็นผลงานการยิงของผู้เล่นฝั่งตรงข้าม
ยิงเบิ้ล คือ อะไร นับอย่างไรจึงเรียกว่าเบิ้ล
หลักการนับง่ายมาก ผู้เล่นคนเดียวกันต้องมีชื่อเป็นผู้ทำประตูสองครั้งในนัดเดียวกัน จะยิงติดกันสองลูก หรือยิงลูกแรกต้นเกมแล้วลูกสองท้ายเกมก็ได้ ไม่มีข้อกำหนดเรื่องระยะห่างของเวลา ไม่จำเป็นต้องยิงด้วยเท้าข้างเดียวกัน และไม่สนใจว่าทีมจะชนะหรือแพ้ นักเตะของทีมที่แพ้ 2-4 ก็ยิงเบิ้ลได้หากสองประตูของทีมมาจากเขาคนเดียว
ประตูแบบไหนนับ แบบไหนไม่นับ
ประตูจากลูกจุดโทษระหว่างเกม ลูกฟรีคิก ลูกโหม่ง หรือลูกแตะเข้าไปง่าย ๆ หน้าปากประตู ล้วนมีค่าเท่ากันในบันทึกผู้ทำประตู รวมถึงประตูในช่วงต่อเวลาพิเศษด้วย สิ่งที่ไม่นับมีสองกรณีหลัก กรณีแรกคือการยิงในช่วงดวลจุดโทษตัดสินหลังครบ 120 นาที เพราะถือเป็นขั้นตอนหาผู้ชนะ ไม่ใช่ประตูในเกม กรณีที่สองคือลูกที่ผู้เล่นฝ่ายตรงข้ามทำเข้าประตูตัวเอง ซึ่งจะถูกบันทึกเป็น own goal ของผู้เล่นคนนั้น
เบิ้ลของผู้เล่นกับดับเบิ้ลแชมป์ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน
แฟนบอลมือใหม่มักสับสนสองคำนี้ เบิ้ลที่พูดถึงในบทความนี้เป็นสถิติส่วนตัวของนักเตะในเกมเดียว ขณะที่ดับเบิ้ลแชมป์หมายถึงสโมสรคว้าถ้วยสองรายการในฤดูกาลเดียวกัน เช่น แชมป์ลีกควบแชมป์ฟุตบอลถ้วย เป็นความสำเร็จระดับทีมและใช้เวลาทั้งฤดูกาล
ที่มาของคำว่า brace และคำว่าเบิ้ล
คำว่า brace ในภาษาอังกฤษมีความหมายหนึ่งว่า คู่ หรือของสองสิ่งที่มาด้วยกัน คำนี้ใช้กันแพร่หลายในหมู่นักล่าสัตว์ชาวอังกฤษมานาน เวลาล่านกหรือกระต่ายได้สองตัวจะเรียกว่าได้มาหนึ่ง brace เมื่อฟุตบอลกลายเป็นกีฬายอดนิยม นักข่าวจึงยืมสำนวนนี้มาใช้กับการยิงประตู วลีเต็มคือ a brace of goals หรือประตูหนึ่งคู่ นานเข้าก็เหลือเพียง brace คำเดียว
ฝั่งไทยไม่ได้ทับศัพท์คำว่า brace โดยตรง แต่เลือกใช้คำว่าเบิ้ลซึ่งกร่อนมาจาก double ที่แปลว่าสองเท่า คำนี้คนไทยคุ้นหูอยู่แล้วจากชีวิตประจำวัน อย่างการสั่งอาหารเบิ้ลหรือการเบิ้ลเครื่องรถ สื่อกีฬาไทยจึงหยิบมาใช้ทั้งในรูป ยิงเบิ้ล ซัดเบิ้ล เหมาสอง และ ยิงคนเดียวสองประตู ซึ่งทั้งหมดมีความหมายเดียวกัน
เบิ้ล แฮตทริก และคำเรียกจำนวนประตูอื่น ๆ
ศัพท์เรียกจำนวนประตูในเกมเดียวไล่ระดับขึ้นไปตามตัวเลข ตารางด้านล่างสรุปคำที่ใช้บ่อยในสื่ออังกฤษและสื่อไทย
| จำนวนประตูในเกมเดียว | คำภาษาอังกฤษ | คำที่สื่อไทยใช้ |
|---|---|---|
| 2 ประตู | brace | ยิงเบิ้ล ซัดเบิ้ล เหมาสอง |
| 3 ประตู | hat-trick | แฮตทริก |
| 4 ประตู | haul | ยิงสี่ประตู |
| 5 ประตู | glut | ยิงห้าประตู |
ความต่างระหว่างเบิ้ลกับแฮตทริกจึงอยู่ที่ตัวเลขล้วน ๆ ยิงได้สองคือเบิ้ล ยิงได้สามคือแฮตทริก ธรรมเนียมที่ตามมาก็ต่างกันด้วย ผู้เล่นที่ทำแฮตทริกมักได้ลูกฟุตบอลของนัดนั้นกลับบ้านเป็นที่ระลึก ส่วนคนที่ยิงสองประตูไม่มีธรรมเนียมนี้ อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ในบทความ แฮตทริก คือ อะไร ของเรา
ตัวอย่างการยิงเบิ้ลจากเกมจริง
ตัวอย่างที่คนทั้งโลกจำได้คือนัดชิงชนะเลิศฟุตบอลโลก 2002 โรนัลโด้ นาซาริโอ (Ronaldo Nazário) ยิงสองประตูในนาทีที่ 67 และ 79 พาทีมชาติบราซิลชนะทีมชาติเยอรมนี 2-0 ในนัดชิงชนะเลิศฟุตบอลโลก เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2002 ที่เมืองโยโกฮามา ประเทศญี่ปุ่น ทั้งสองประตูของทีมมาจากเขาคนเดียว และเป็นเบิ้ลที่มีค่าเท่ากับถ้วยแชมป์โลก
ถ้าอยากเห็นเส้นแบ่งระหว่างสองกับสามประตูให้ชัด ต้องดูนัดชิงชนะเลิศฟุตบอลโลก 2022 กีลิยาน เอ็มบัปเป้ (Kylian Mbappé) ยิงสามประตูให้ทีมชาติฝรั่งเศสในนัดชิงชนะเลิศฟุตบอลโลก เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2022 ที่ประเทศกาตาร์ ซึ่งจบ 120 นาทีด้วยสกอร์ 3-3 ก่อนที่อาร์เจนตินาจะชนะในการดวลจุดโทษ ผลงานของเขาจึงถูกบันทึกเป็นแฮตทริก ไม่ใช่เบิ้ล
ตัวอย่างล่าสุดอยู่ใกล้ตัวกว่านั้นมาก แฮร์รี เคน (Harry Kane) ยิงสองประตูในนาทีที่ 40 และ 56 ช่วยให้ทีมชาติอังกฤษชนะเช็กเกีย 3-0 ในยูฟ่า เนชั่นส์ ลีก เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม 2026 ที่สนามเวมบลีย์ คืนเดียวกันนั้น มิเกล เมริโน (Mikel Merino) ก็ลงจากม้านั่งสำรองมายิงสองลูกให้สเปนพลิกชนะโครเอเชีย 2-1 ติดตามมุมมองก่อนเกมของคู่ต่อไปได้ที่หน้า วิเคราะห์บอล
ทำไมการยิงสองประตูจึงมีความหมายกับทีม
ฟุตบอลเป็นกีฬาที่ประตูเกิดขึ้นน้อย เกมส่วนใหญ่จบด้วยประตูรวมเพียงสองถึงสามลูก ผู้เล่นที่ยิงคนเดียวสองลูกจึงมักเป็นคนตัดสินผลการแข่งขันโดยตรง สำหรับกองหน้า การเบิ้ลบ่อย ๆ คือสัญญาณว่าเขาไม่ได้พึ่งโชคจากจังหวะเดียว แต่หาโอกาสยิงได้ซ้ำแล้วซ้ำอีกในเกมเดียวกัน โค้ชและทีมวิเคราะห์จึงให้น้ำหนักกับสถิตินี้เวลาประเมินความคมของแนวรุก
อีกมุมหนึ่งคือผลทางจิตใจ ประตูที่สองของผู้เล่นคนเดิมมักทำให้กองหลังคู่แข่งเสียความมั่นใจ ต้องแบ่งคนมาประกบเพิ่ม พื้นที่ของเพื่อนร่วมทีมจึงเปิดกว้างขึ้น ผลของการเบิ้ลจึงมักมากกว่าตัวเลขสองประตูบนสกอร์บอร์ด
ที่มา/อ้างอิง: Glossary of association football terms, 2002 FIFA World Cup final, 2022 FIFA World Cup final
คำถามที่พบบ่อย
ยิงเบิ้ล คือ ยิงกี่ประตู
สองประตู โดยผู้เล่นคนเดียวกันในการแข่งขันนัดเดียว ถ้ายิงได้สามประตูจะเรียกว่าแฮตทริก
brace กับ double ต่างกันไหม
ในบริบทของผู้ทำประตู สองคำนี้ใช้แทนกันได้ สื่ออังกฤษนิยมคำว่า brace ส่วนคนไทยนิยมคำว่าเบิ้ลซึ่งมาจาก double แต่คำว่า the double ยังใช้เรียกการคว้าแชมป์สองรายการในฤดูกาลเดียวด้วย
ยิงจุดโทษสองลูกนับเป็นเบิ้ลไหม
นับ หากเป็นจุดโทษที่ได้ระหว่างเกมหรือช่วงต่อเวลาพิเศษ แต่การยิงในช่วงดวลจุดโทษตัดสินหลังจบ 120 นาทีไม่ถูกนับเป็นประตูในสถิติส่วนตัว
