xG คือ ค่าคาดหวังประตู (Expected Goals) ซึ่งเป็นสถิติที่ใช้วัด “คุณภาพ” ของโอกาสยิงแต่ละครั้ง โดยให้คะแนนทุกช็อตยิงระหว่าง 0.00 ถึง 1.00 ตามความน่าจะเป็นที่ลูกนั้นจะกลายเป็นประตู คำนวณจากข้อมูลในอดีต เช่น ระยะยิง มุมยิง และลักษณะจังหวะ
- xG วัดคุณภาพของโอกาสยิง ไม่ใช่แค่จำนวนครั้งที่ยิง
- ทุกช็อตได้คะแนน 0.00-1.00 ตามโอกาสเป็นประตู
- คิดค้นในปี 2012 โดย แซม กรีน จากบริษัท Opta
- ปัจจัยที่ใช้คำนวณ เช่น ระยะ มุม ตำแหน่งผู้รักษาประตู และลักษณะการยิง
- รายการ Match of the Day เริ่มใช้ค่านี้ตั้งแต่ฤดูกาล 2017-18
xG คือ อะไร และคำนวณยังไง
หัวใจของ xG คือการยอมรับว่า “ทุกช็อตยิงไม่เท่ากัน” ลองนึกภาพผู้เล่นคนหนึ่งได้ยิงจากระยะ 2 หลาหน้าประตูว่าง กับอีกคนที่ยิงจากระยะ 40 หลาริมเส้น สถิติแบบเดิมจะนับว่าทั้งคู่ “ยิง 1 ครั้ง” เท่ากัน แต่ในความจริงโอกาสเป็นประตูต่างกันมหาศาล ค่า xG จึงเข้ามาให้คะแนนแต่ละช็อตเพื่ออธิบายความต่างนี้
โมเดล xG คำนวณจากข้อมูลช็อตยิงในอดีตจำนวนมหาศาล โดยพิจารณาหลายปัจจัย ทั้งระยะจากประตู มุมยิง ตำแหน่งผู้รักษาประตู ตำแหน่งผู้เล่นคนอื่น ลักษณะการยิง (เท้าหรือโหม่ง) และจังหวะก่อนหน้า จากนั้นให้ค่าความน่าจะเป็นออกมาเป็นตัวเลข เช่น ช็อตที่ได้ค่า 0.75 หมายความว่าในสถานการณ์แบบนี้ 100 ครั้ง มักเป็นประตูราว 75 ครั้ง
ที่มาและการใช้งานของ xG คือ อะไร
ค่า xG ถูกคิดค้นในปี 2012 โดย แซม กรีน (Sam Green) นักวิเคราะห์ของบริษัท Opta ก่อนจะได้รับความนิยมในหมู่สโมสรและบริษัทวิเคราะห์ จุดที่ทำให้แฟนบอลทั่วไปรู้จักอย่างกว้างขวางคือเมื่อรายการ Match of the Day ของ BBC เริ่มนำค่านี้มาแสดงตั้งแต่ต้นฤดูกาล 2017-18 ปัจจุบันทั้ง สกาย สปอร์ตส์ และผู้บรรยายทั่วโลกต่างพูดถึง xG เป็นเรื่องปกติ
ประโยชน์ของ xG คือช่วยบอก “เรื่องราวที่ตัวเลขสกอร์ไม่ได้บอก” เช่น ทีมที่สร้างโอกาสดี ๆ ได้เยอะแต่ยิงไม่เข้า ค่า xG จะสูงกว่าประตูจริง สะท้อนว่าฟอร์มการเล่นดีกว่าผลลัพธ์ และมีแนวโน้มจะกลับมายิงได้ในเกมถัด ๆ ไป ตัวอย่างที่ชัดคือ แมนเชสเตอร์ ซิตี้ ยุค เป๊ป กวาร์ดิโอลา ที่มักสร้างโอกาสค่า xG สูงจากการเข้าทำในโซนอันตราย
| ลักษณะโอกาส | ค่า xG โดยประมาณ | ความหมาย |
|---|---|---|
| แตะบอลเข้าประตูว่างระยะเผาขน | สูง (เข้าใกล้ 1.00) | โอกาสเป็นประตูสูงมาก |
| ยิงในกรอบมุมปกติ | ปานกลาง | ลุ้นได้พอสมควร |
| ซัดไกลนอกกรอบมุมแคบ | ต่ำ (ใกล้ 0.00) | โอกาสเป็นประตูน้อย |
แม้จะมีประโยชน์ แต่ xG ก็เป็นเพียงเครื่องมือหนึ่ง ไม่ได้วัดฝีเท้าการจบสกอร์ระดับเทพหรือคุณภาพผู้รักษาประตูโดยตรง จึงควรใช้ควบคู่กับสถิติอื่น เช่น การเก็บ คลีนชีต และการลุ้นรางวัล โกลเด้นบูท เพื่อให้เห็นภาพรวมที่สมบูรณ์
ที่มา/อ้างอิง: Opta Analyst – What is xG, Sky Sports – Advanced stats และ BBC Sport
คำถามที่พบบ่อย
ค่า xG มีค่าตั้งแต่เท่าไหร่ถึงเท่าไหร่
ตั้งแต่ 0.00 ถึง 1.00 ต่อหนึ่งช็อต ยิ่งค่าสูงยิ่งมีโอกาสเป็นประตูมาก
ใครคิดค้นค่า xG
แซม กรีน นักวิเคราะห์ของบริษัท Opta คิดค้นในปี 2012 ก่อนจะแพร่หลายไปทั่ววงการ
xG ใช้แทนสกอร์จริงได้ไหม
ไม่ได้ xG เป็นตัวช่วยประเมินคุณภาพโอกาส แต่สุดท้ายประตูจริงคือสิ่งที่ตัดสินผลการแข่งขัน
โดยสรุป xG คือ เครื่องมือที่ยกระดับการวิเคราะห์ฟุตบอลให้ลึกกว่าการนับจำนวนช็อต เมื่อเข้าใจว่ามันวัดคุณภาพโอกาสอย่างไร การดูบอลพรีเมียร์ลีกก็จะมีมิติและสนุกขึ้นอีกมาก
จัดหนักพรีเมียร์ลีก! 'มามาดู' เปิดใจทำไมต้องเบรนท์ฟอร์ด พร้อมเผยสไตล์ลูกหนังสุดดุดัน 🐝🔥monomax sport
ตลาดแตก! อัปเดตบิ๊กดีลฟ้าผ่า ย้ายสลับขั้วสะเทือนพรีเมียร์ลีก ⚽️🔥monomax sport
#พรีเมียร์ลีก | ย้อนรอยที่มาวลี "ฟรีดอมบรรลือโลก" ประโยคแซะทีมเก่าสุดมั่นของ ‘ซานโช่’monomax sport
"รับน้องพรีเมียร์ลีกแบบชุ่มฉ่ำ! พายุฝนถล่มปทุมธานี สเตเดี้ยม ก่อนเกม แอสตัน วิลล่า ปะทะ บีจี ปทุมThairath Sport