ลูตัน ทาวน์ (Luton Town Football Club)

สโมสรฟุตบอลลูตัน ทาวน์ เป็นสโมสรฟุตบอลอาชีพจากเมืองลูตัน มณฑลเบดฟอร์ดเชียร์ ประเทศอังกฤษ ซึ่งในฤดูกาล 2026–27 ลงแข่งขันในอีเอฟแอลลีกวัน ลีกระดับที่สามของอังกฤษ ก่อตั้งเมื่อ ค.ศ. 1885 ใช้สนามเคนิลเวิร์ธ โรด และมีฉายาว่า เดอะ แฮตเตอร์ส

ประวัติการก่อตั้ง

สโมสรก่อตั้งเมื่อวันที่ 11 เมษายน ค.ศ. 1885 จากการรวมตัวของทีมท้องถิ่นซึ่งมีลูตัน วันเดอเรอร์ส และลูตัน เอ็กเซลซิเออร์ เป็นแกนหลัก และกลายเป็นสโมสรอาชีพแห่งแรกของอังกฤษตอนใต้ใน ค.ศ. 1891 สนามเหย้าแห่งแรกคือดัลโลว์ เลน ตามด้วยดันสเตเบิล โรด ระหว่าง ค.ศ. 1897 ถึง 1905 นัดแรกในฟุตบอลลีกคือการเสมอเลสเตอร์ ฟอสส์ 1–1 เมื่อวันที่ 4 กันยายน ค.ศ. 1897 เมื่อวันที่ 13 เมษายน ค.ศ. 1936 โจ เพย์น ยิงคนเดียว 10 ประตูในเกมชนะบริสตอล โรเวอร์ส 12–0 ซึ่งยังเป็นสถิติสูงสุดของผู้เล่นคนเดียวในนัดเดียวของฟุตบอลลีก และฤดูกาลถัดมาทีมคว้าแชมป์เธิร์ดดิวิชันเซาท์ 1936–37

ยุครุ่งเรืองและแชมป์ลีกคัพ 1988

ลูตันขึ้นสู่เฟิสต์ดิวิชันใน ค.ศ. 1955 และเข้าชิงเอฟเอคัพครั้งแรกในฤดูกาล 1958–59 ก่อนแพ้น็อตติงแฮม ฟอเรสต์ 1–2 ปีเดียวกันซิด โอเวน ได้รางวัลนักฟุตบอลยอดเยี่ยมแห่งปีของสมาคมผู้สื่อข่าวฟุตบอลอังกฤษ ทีมคว้าแชมป์โฟร์ธดิวิชัน 1967–68 และภายใต้เดวิด พลีต คว้าแชมป์เซคันด์ดิวิชัน 1981–82 ก่อนอยู่ลีกสูงสุดสิบฤดูกาลระหว่าง ค.ศ. 1982 ถึง 1992

วันที่ 24 เมษายน ค.ศ. 1988 ทีมของเรย์ ฮาร์ฟอร์ด ชนะอาร์เซนอล 3–2 ในนัดชิงชนะเลิศฟุตบอลลีกคัพที่เวมบลีย์ ต่อหน้าผู้ชม 95,732 คน ไบรอัน สไตน์ ทำประตูนาทีที่ 13 และประตูชัยในนาทีสุดท้าย แอนดี ดิบเบิล เซฟจุดโทษของไนเจล วินเทอร์เบิร์น และแดนนี วิลสัน โหม่งตีเสมอ โดยมีสตีฟ ฟอสเตอร์ เป็นกัปตันผู้ชูถ้วยใบใหญ่ใบแรกของสโมสร ทว่าลูตันไม่ได้เล่นยูฟ่าคัพ 1988–89 เพราะสโมสรอังกฤษยังถูกแบนหลังโศกนาฏกรรมเฮย์เซล ปีถัดมาทีมได้รองแชมป์ลีกคัพ 1989 และรองแชมป์ฟูลเมมเบอร์สคัพ 1988

การตกชั้นและการไต่กลับขึ้นมา

ลูตันจบอันดับ 20 และตกชั้นเมื่อสิ้นฤดูกาล 1991–92 ซึ่งเป็นฤดูกาลก่อนการก่อตั้งพรีเมียร์ลีก จากนั้นเผชิญวิกฤตการเงินและถูกหักคะแนนรวม 30 คะแนนในฤดูกาล 2008–09 จนตกชั้นจากลีกทูสู่คอนเฟอเรนซ์พรีเมียร์ แต่ในฤดูกาลเดียวกันกลับคว้าแชมป์ฟุตบอลลีกโทรฟี ค.ศ. 2009 ระหว่างห้าปีนอกลีก ทีมบุกชนะนอริช ซิตี 1–0 ในเอฟเอคัพ 2012–13 กลายเป็นทีมนอกลีกทีมแรกที่ชนะทีมลีกสูงสุดนับตั้งแต่ ค.ศ. 1989 ก่อนคว้าแชมป์คอนเฟอเรนซ์พรีเมียร์ 2013–14 ภายใต้จอห์น สติลล์

ทีมได้รองแชมป์ลีกทู 2017–18 และแชมป์ลีกวัน 2018–19 จากนั้นในฤดูกาล 2022–23 จบอันดับสามของแชมเปียนชิป แล้วชนะโคเวนทรี ซิตี ด้วยการดวลจุดโทษ 6–5 หลังเสมอ 1–1 ในนัดชิงเพลย์ออฟ เลื่อนชั้นสู่ลีกสูงสุดครั้งแรกในรอบ 31 ปี แต่ตกชั้นจากพรีเมียร์ลีกเมื่อจบฤดูกาล 2023–24 และตกชั้นซ้ำจากแชมเปียนชิปเมื่อจบฤดูกาล 2024–25 ด้วยอันดับ 22 และ 49 คะแนน ในลีกวัน 2025–26 ทีมจบอันดับ 7 แต่คว้าแชมป์อีเอฟแอลโทรฟีเมื่อวันที่ 12 เมษายน ค.ศ. 2026 ด้วยการชนะสต็อกพอร์ต เคาน์ตี 3–1 ที่เวมบลีย์ ต่อหน้าผู้ชม 49,517 คน โดยนาห์กี เวลส์ ทำสองประตู ผู้จัดการทีมคนปัจจุบันคือแจ็ค วิลเชียร์ ซึ่งเข้ารับตำแหน่งเมื่อวันที่ 13 ตุลาคม ค.ศ. 2025

สนามเคนิลเวิร์ธ โรด และแผนสนามใหม่

เคนิลเวิร์ธ โรด เปิดใช้เมื่อวันที่ 4 กันยายน ค.ศ. 1905 ด้วยเกมเสมอพลิมัท อาร์ไกล์ 0–0 ปัจจุบันความจุราว 12,056 ที่นั่ง สถิติผู้ชมสูงสุดคือ 30,069 คน ในเกมเอฟเอคัพรอบที่หกนัดรีเพลย์กับแบล็กพูล เมื่อวันที่ 4 มีนาคม ค.ศ. 1959 และสูงสุดในเกมลีกคือ 27,911 คน พบวูล์ฟแฮมป์ตัน วอนเดอเรอร์ส เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน ค.ศ. 1955 สโมสรติดตั้งระบบยืนเชียร์แบบปลอดภัยในอัฒจันทร์ดิ โอ๊ก แล้วเสร็จใน ค.ศ. 2024 และมีแผนย้ายไปสนามใหม่ที่พาวเวอร์ คอร์ต ใจกลางเมือง โดยแบบปรับปรุงที่อนุมัติในเดือนมกราคม ค.ศ. 2025 กำหนดความจุราว 25,000 ที่นั่ง มีลิมัก อินเตอร์เนชันแนล เป็นผู้รับเหมาตั้งแต่เดือนเมษายน ค.ศ. 2025 และตั้งเป้าใช้งานนัดแรกในฤดูกาล 2028–29

คู่ปรับ

คู่ปรับหลักของลูตันคือวัตฟอร์ด เกมของทั้งคู่เรียกว่าเอ็ม1 ดาร์บี ตามทางด่วนสาย M1 หรือเบดส์-เฮิร์ตส ดาร์บี ตามสองมณฑลที่ห่างกันราว 18 ไมล์ การพบกันครั้งแรกเป็นเกมกระชับมิตรเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม ค.ศ. 1885 ซึ่งวัตฟอร์ดชนะ 1–0 ทั้งสองทีมพบกันมาแล้ว 124 นัด ลูตันชนะ 56 เสมอ 29 และแพ้ 39 ชัยชนะที่ห่างที่สุดคือ 5–0 เมื่อวันที่ 23 มกราคม ค.ศ. 1926 นอกจากนี้ยังมีคู่แข่งท้องถิ่นอย่างสตีเวนิจ

ผู้เล่นในตำนาน

บ็อบ มอร์ตัน ครองสถิติลงสนามสูงสุด 562 นัด ระหว่าง ค.ศ. 1948 ถึง 1964 เฟร็ด ฮอว์กส์ ลงเล่นเกมลีกมากที่สุด 509 นัด กอร์ดอน เทอร์เนอร์ เป็นดาวซัลโวสูงสุดตลอดกาลด้วย 276 ประตูจาก 450 นัด ริกกี ฮิลล์ ลงเล่น 499 นัดระหว่าง ค.ศ. 1975 ถึง 1989 ไบรอัน สไตน์ คือผู้ยิงสองประตูในนัดชิงลีกคัพ 1988 มัล ดอนาฮี ติดทีมชาติไอร์แลนด์เหนือ 58 นัดขณะอยู่กับสโมสร ซิด โอเวน เป็นผู้เล่นลูตันคนแรกที่เล่นฟุตบอลโลกรอบสุดท้าย เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน ค.ศ. 1954 และโจ เพย์น เป็นคนแรกที่ทำประตูให้ทีมชาติอังกฤษ เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม ค.ศ. 1937

เอกลักษณ์ สี และฉายา

ฉายา เดอะ แฮตเตอร์ส มาจากอุตสาหกรรมทำหมวกของเมืองลูตันที่รุ่งเรืองตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 17 และใช้เรียกแฟนบอลด้วย ตราสโมสรพัฒนามาจากตราประจำเมือง เริ่มใช้บนเสื้อครั้งแรกในนัดชิงเอฟเอคัพ ค.ศ. 1959 ใช้อย่างสม่ำเสมอตั้งแต่ ค.ศ. 1970 และเปิดตัวตราแบบปัจจุบันในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2009 ด้านสีประจำทีม ลูตันใช้ขาวกับดำตั้งแต่ ค.ศ. 1920 ก่อนเปลี่ยนมาใช้ส้ม กรมท่า และขาว ตั้งแต่ฤดูกาล 1973–74 ซึ่งยังเป็นเอกลักษณ์จนถึงปัจจุบัน อ่านข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ แหล่งอ้างอิง และ แหล่งอ้างอิง