วอลเลย์ คือ การเตะลูกฟุตบอลขณะที่ลูกยังลอยอยู่กลางอากาศ ก่อนที่ลูกจะตกกระทบพื้น ใช้ได้ทั้งการยิงประตู การส่งบอล และการสกัดเคลียร์ คำนี้มาจากภาษาอังกฤษว่า volley จุดเด่นคือความแรงและความเร็วที่ผู้รักษาประตูตั้งตัวได้ยาก แต่ต้องอาศัยจังหวะและการทรงตัวที่แม่นยำ
- ลูกวอลเลย์คือการเตะบอลกลางอากาศโดยลูกยังไม่ตกพื้น
- ฮาล์ฟวอลเลย์คือการเตะทันทีหลังลูกกระดอนพื้นหนึ่งครั้ง
- ใช้ได้ทั้งยิง ส่ง และเคลียร์ ไม่ได้จำกัดแค่การทำประตู
- หัวใจของเทคนิคคือสายตาจับลูก ล็อกข้อเท้า และไม่เอนตัวไปข้างหลังมากเกิน
- ประตูของ ซีเนอดีน ซีดาน ในนัดชิงยูฟ่า แชมเปียนส์ลีก ปี 2002 คือลูกวอลเลย์ที่ถูกพูดถึงมากที่สุดลูกหนึ่ง
วอลเลย์ คือ อะไรในเกมฟุตบอล
ถ้าอธิบายให้สั้นที่สุด ลูกวอลเลย์คือ “เตะก่อนตกพื้น” บอลอาจลอยมาจากลูกเปิดริมเส้น ลูกเตะมุม ลูกโยนยาวจากแดนหลัง หรือลูกที่กองหลังโหม่งสกัดออกมาไม่ขาด ผู้เล่นไม่หยุดบอล ไม่รอให้ลูกเด้ง แต่เหวี่ยงเท้าเข้าปะทะในจังหวะเดียว
เหตุผลที่ลูกแบบนี้อันตรายมีสองข้อ ข้อแรกคือเวลา การตัดขั้นตอนพักบอลออกทำให้แนวรับและผู้รักษาประตูมีเวลาตอบสนองน้อยลงมาก ข้อสองคือพลังงาน บอลที่พุ่งเข้าหาเท้ามีความเร็วอยู่แล้ว เมื่อบวกกับแรงเหวี่ยงขา ลูกที่ออกไปจึงแรงกว่าการยิงบอลนิ่งด้วยแรงเท่ากัน
ข้อแลกเปลี่ยนคือความยาก บอลกลางอากาศเคลื่อนที่ทั้งแนวราบและแนวดิ่งพร้อมกัน จุดปะทะที่พลาดไปไม่กี่เซนติเมตรก็ทำให้ลูกลอยข้ามคานหรือแฉลบออกข้างได้ทันที นักเตะส่วนใหญ่จึงยิงลูกแบบนี้เข้ากรอบได้น้อยกว่าการยิงปกติ และนั่นคือเหตุผลที่ประตูสวย ๆ จากลูกกลางอากาศถูกจดจำนานกว่าประตูแบบอื่น
ชนิดของลูกวอลเลย์ที่พบบ่อย
ในสนามจริง ลูกเตะกลางอากาศไม่ได้มีแบบเดียว ผู้บรรยายและโค้ชมักแยกตามท่าทางและจังหวะดังนี้
ฟูลวอลเลย์
ท่ามาตรฐาน เตะด้วยหลังเท้าขณะที่ลูกลอยมาตรงหน้า ลำตัวอยู่เหนือลูก เข่าของขาที่เตะชี้ไปทางเป้าหมาย เหมาะกับลูกที่ตกลงมาในระดับเอวลงไป
ไซด์วอลเลย์
ใช้เมื่อบอลมาสูงระดับสะโพกจากด้านข้าง ผู้เล่นต้องเอียงลำตัวออก ยกขาขึ้นขนานพื้นแล้วเหวี่ยงตัดลูก เป็นท่าที่สวยที่สุดและยากที่สุดในกลุ่มเดียวกัน
ฮาล์ฟวอลเลย์
เตะทันทีหลังลูกกระดอนพื้นขึ้นมาเพียงเล็กน้อย เท้าปะทะลูกในจังหวะที่บอลเพิ่งเด้ง หลายคนเรียกรวมว่าวอลเลย์ แต่ตามนิยามแล้วเป็นคนละชนิด
ลูกกลับหลังและลูกกรรไกร
ท่ากระโดดตีลังกาเตะข้ามศีรษะก็นับเป็นการเตะกลางอากาศแขนงหนึ่ง อ่านรายละเอียดได้ในบทความ ลูกจักรยานอากาศ
| ชนิด | จังหวะปะทะลูก | ความสูงของลูก | ความยาก |
|---|---|---|---|
| ฟูลวอลเลย์ | ก่อนลูกตกพื้น | เข่าถึงเอว | ปานกลาง |
| ไซด์วอลเลย์ | ก่อนลูกตกพื้น | ระดับสะโพก มาจากด้านข้าง | สูง |
| ฮาล์ฟวอลเลย์ | ทันทีหลังลูกกระดอน 1 ครั้ง | เรี่ยพื้นถึงหน้าแข้ง | ปานกลาง |
| ลูกจักรยานอากาศ | ก่อนลูกตกพื้น ขณะลำตัวลอย | เหนือศีรษะ | สูงมาก |
วอลเลย์กับฮาล์ฟวอลเลย์ต่างกันอย่างไร
เส้นแบ่งมีข้อเดียวคือ ลูกแตะพื้นแล้วหรือยัง ถ้ายังไม่แตะพื้นคือวอลเลย์ ถ้าแตะแล้วและถูกเตะในจังหวะที่เพิ่งเด้งขึ้นคือฮาล์ฟวอลเลย์ ในทางเทคนิค ลูกฮาล์ฟควบคุมทิศทางได้ง่ายกว่าเล็กน้อย เพราะพื้นช่วยลดความเร็วแนวดิ่งของลูก และผู้เล่นคาดจุดตกได้แม่นกว่า ผู้รักษาประตูจำนวนมากจึงเลือกเตะเปิดเกมด้วยลูกฮาล์ฟเมื่อต้องการความเที่ยงตรง ส่วนลูกที่เตะจากมือโดยไม่ให้ตกพื้นจะได้ระยะไกลและโด่งกว่า
ศัพท์นี้ไม่ได้ใช้เฉพาะฟุตบอล เทนนิสก็เรียกการตีลูกก่อนตกพื้นว่าวอลเลย์เช่นกัน ความหมายแกนกลางเหมือนกันทุกกีฬา คือเล่นลูกกลางอากาศโดยไม่รอให้กระดอน
เทคนิคการยิงลูกกลางอากาศให้เข้ากรอบ
- มองลูกจนถึงจังหวะปะทะ อย่าเงยหน้ามองประตูก่อน
- วางเท้าหลักให้มั่นคง ปลายเท้าชี้ไปทางเป้าหมาย
- ล็อกข้อเท้า ปลายเท้ากดลง ใช้หลังเท้าบริเวณเชือกรองเท้าปะทะกลางลูกหรือเหนือกลางลูกเล็กน้อย
- โน้มลำตัวและเข่าให้อยู่เหนือลูก ถ้าเอนหลัง ลูกจะลอยข้ามคาน
- เหวี่ยงขาสั้นและเร็ว ไม่ต้องง้างเต็มแรง เพราะลูกมีพลังงานอยู่แล้ว
- ปล่อยให้ขาตามลูกไปทางเป้าหมาย และใช้แขนช่วยทรงตัว
โค้ชเยาวชนส่วนใหญ่เริ่มสอนจากการโยนลูกให้ตัวเองแล้วเตะเข้ากำแพง ก่อนขยับไปรับลูกเปิดจากเพื่อน เพราะสิ่งที่ยากจริงไม่ใช่แรงเตะ แต่เป็นการอ่านวิถีลูกและพาตัวเองไปอยู่ในจุดที่ถูกต้อง
ประตูวอลเลย์ระดับตำนาน
ซีเนอดีน ซีดาน (Zinedine Zidane) ยิงลูกวอลเลย์ด้วยเท้าซ้ายให้ เรอัล มาดริด ชนะ ไบเออร์ เลเวอร์คูเซิน 2-1 ในนัดชิงชนะเลิศยูฟ่า แชมเปียนส์ลีก เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2002 ที่สนามแฮมป์เดน พาร์ค เมืองกลาสโกว์ บอลลอยโด่งลงมาจากลูกเปิดทางซ้าย เขายืนรอที่หัวกรอบเขตโทษแล้วเหวี่ยงเท้าที่ไม่ถนัดเสียบสามเหลี่ยม เป็นประตูชัยที่ทำให้ราชันชุดขาวคว้าแชมป์ยุโรปสมัยที่ 9
มาร์โก ฟาน บาสเทน (Marco van Basten) ยิงวอลเลย์จากมุมแคบให้ทีมชาติเนเธอร์แลนด์ชนะสหภาพโซเวียต 2-0 ในนัดชิงชนะเลิศฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป 1988 เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 1988 ที่นครมิวนิก ลูกนั้นถูกยกเป็นตัวอย่างคลาสสิกของการยิงกลางอากาศจากมุมที่แทบไม่มีช่องให้ยิง
ฝั่งพรีเมียร์ลีก โรบิน ฟาน เพอร์ซี (Robin van Persie) ยิงวอลเลย์เต็มข้อจากลูกโยนยาวข้ามแนวรับ ในเกมที่ แมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ด ชนะ แอสตัน วิลล่า 3-0 เมื่อวันที่ 22 เมษายน 2013 ที่โอลด์ แทรฟฟอร์ด เขาทำแฮตทริกในคืนนั้น และผลการแข่งขันทำให้ปีศาจแดงคว้าแชมป์ลีกสูงสุดสมัยที่ 20
ถ้าอยากเห็นว่าทีมไหนมีลุ้นทำประตูจากลูกเปิดและลูกตั้งเตะในสัปดาห์นี้ ดูบทวิเคราะห์รายคู่ได้ที่หน้า วิเคราะห์บอล
ที่มา/อ้างอิง: Volley (association football) – Wikipedia, 2002 UEFA Champions League final – Wikipedia, UEFA Euro 1988 final – Wikipedia
คำถามที่พบบ่อย
ลูกวอลเลย์กับลูกฮาล์ฟวอลเลย์ต่างกันตรงไหน
ลูกวอลเลย์ถูกเตะก่อนตกพื้น ส่วนฮาล์ฟวอลเลย์ถูกเตะทันทีหลังลูกกระดอนพื้นหนึ่งครั้ง จังหวะปะทะจึงต่างกันเพียงเสี้ยววินาที แต่เป็นคนละชนิดตามนิยาม
ทำไมยิงลูกกลางอากาศแล้วมักลอยข้ามคาน
สาเหตุหลักคือเอนลำตัวไปข้างหลังและปะทะใต้ลูก วิธีแก้คือโน้มตัวให้เข่าอยู่เหนือลูกและปะทะกลางลูกหรือสูงกว่ากลางลูกเล็กน้อย
การเคลียร์บอลกลางอากาศของกองหลังนับเป็นวอลเลย์หรือไม่
นับ เพราะนิยามดูที่จังหวะการเตะก่อนลูกตกพื้น ไม่ได้ดูว่าเป็นการยิง การส่ง หรือการสกัด