ยูฟ่า เนชั่นส์ ลีก คือ อะไร รู้จักรูปแบบการแข่งขัน ลีกเอ-ดี การเลื่อนชั้นตกชั้น และทำเนียบแชมป์

ยูฟ่า เนชั่นส์ ลีก คือ รายการฟุตบอลทีมชาติชายของทวีปยุโรปที่จัดโดยยูฟ่า แข่งขันทุกสองปี โดยแบ่งทีมชาติสมาชิกออกเป็น 4 ระดับ ตั้งแต่ลีกเอถึงลีกดีตามความแข็งแกร่ง มีระบบเลื่อนชั้นและตกชั้นเหมือนฟุตบอลลีกสโมสร เริ่มแข่งครั้งแรกในฤดูกาล 2018/19 และปิดท้ายด้วยรอบสุดท้ายสี่ทีมเพื่อชิงแชมป์

• เป็นรายการทีมชาติของยุโรปที่เข้ามาแทนที่เกมอุ่นเครื่องส่วนใหญ่ เพื่อให้ทุกนัดมีเดิมพัน
• แบ่งเป็นลีกเอ บี ซี ดี โดยลีกเอคือระดับสูงสุด และมีเพียงทีมในลีกเอเท่านั้นที่ลุ้นแชมป์ได้
• แต่ละลีกแบ่งกลุ่มย่อย เตะแบบพบกันหมดเหย้าเยือน แล้วใช้อันดับตัดสินการเลื่อนชั้น ตกชั้น และการเข้ารอบ
• ฤดูกาล 2026/27 เป็นการแข่งขันครั้งที่ 5 มี 54 ทีมเข้าร่วม รอบสุดท้ายจะเตะเดือนมิถุนายน 2027
• ทำเนียบแชมป์ 4 ครั้งแรก ได้แก่ โปรตุเกส 2 สมัย ฝรั่งเศส 1 สมัย และสเปน 1 สมัย

ยูฟ่า เนชั่นส์ ลีก คือ รายการแบบไหน และเกิดขึ้นมาเพื่ออะไร

ก่อนจะมีรายการนี้ ปฏิทินทีมชาติในยุโรปนอกเหนือจากรอบคัดเลือกบอลโลกและยูโร เต็มไปด้วยเกมกระชับมิตรที่หลายครั้งโค้ชใช้เป็นเวทีลองตัว แฟนบอลจึงไม่ค่อยให้ความสนใจ สหพันธ์ฟุตบอลยุโรป หรือ ยูฟ่า (UEFA) จึงสร้าง ยูฟ่า เนชั่นส์ ลีก (UEFA Nations League) ขึ้นมาเพื่อให้ทีมชาติได้ลงแข่งกับคู่แข่งที่ฝีเท้าใกล้เคียงกัน และให้ผลการแข่งขันทุกนัดมีความหมาย

แนวคิดหลักคือการนำระบบ “ลีก” แบบสโมสรมาใช้กับทีมชาติ ทีมเก่งเจอทีมเก่ง ทีมเล็กเจอทีมเล็ก ใครทำผลงานดีก็ได้ขยับขึ้นไปเล่นในระดับที่สูงกว่า ใครทำผลงานแย่ก็ต้องลงไปเล่นระดับล่าง ทำให้ทีมขนาดกลางและเล็กมีเป้าหมายที่จับต้องได้ ไม่ใช่แค่ลงสนามเป็นไม้ประดับของทีมใหญ่

แข่งกันช่วงไหนของปี

การแข่งขันใช้ช่วงพักเบรกทีมชาติตามปฏิทินฟีฟ่าเป็นหลัก รอบแบ่งกลุ่มจะเตะในครึ่งหลังของปีเลขคู่ ส่วนรอบน็อกเอาต์และรอบสุดท้ายจะเตะในปีถัดไป หากอยากเข้าใจว่าทำไมลีกสโมสรต้องหยุดให้ทีมชาติเป็นช่วง ๆ อ่านต่อได้ที่บทความ ทีมชาติเบรก คือ อะไร

รูปแบบการแข่งขัน ลีกเอถึงลีกดี

ถ้าถามว่าโครงสร้างของ ยูฟ่า เนชั่นส์ ลีก คือ แบบใด คำตอบของฤดูกาล 2026/27 คือมีทีมชาติเข้าร่วม 54 ทีม แบ่งออกเป็น 4 ลีกตามผลงานจากฤดูกาลก่อน ลีกเอ ลีกบี และลีกซี มีลีกละ 16 ทีม แบ่งเป็น 4 กลุ่ม กลุ่มละ 4 ทีม ส่วนลีกดีมี 6 ทีม แบ่งเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มละ 3 ทีม ทุกกลุ่มเตะแบบพบกันหมดทั้งเหย้าและเยือน

ตัวอย่างการแบ่งกลุ่มลีกเอ ฤดูกาล 2026/27

เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้น ลีกเอของฤดูกาล 2026/27 แบ่งกลุ่มไว้ดังนี้ กลุ่ม 1 ฝรั่งเศส อิตาลี เบลเยียม ตุรกี กลุ่ม 2 เยอรมนี เนเธอร์แลนด์ เซอร์เบีย กรีซ กลุ่ม 3 สเปน โครเอเชีย อังกฤษ เช็กเกีย และกลุ่ม 4 โปรตุเกส เดนมาร์ก นอร์เวย์ เวลส์ จะเห็นว่าแทบทุกกลุ่มมีทีมใหญ่ชนกันเอง ซึ่งเป็นเสน่ห์ที่เกมอุ่นเครื่องให้ไม่ได้

การเลื่อนชั้น ตกชั้น และรอบน็อกเอาต์

หลังจบรอบแบ่งกลุ่ม อันดับในกลุ่มจะเป็นตัวกำหนดชะตาของแต่ละทีม โดยสรุปหลักการของฤดูกาล 2026/27 ได้ดังนี้

1. แชมป์กลุ่มและรองแชมป์กลุ่มของลีกเอ รวม 8 ทีม ผ่านเข้ารอบก่อนรองชนะเลิศ ซึ่งเตะแบบเหย้าเยือน
2. ทีมอันดับสุดท้ายของกลุ่มในลีกเอมีความเสี่ยงตกชั้นลงไปเล่นลีกบี
3. แชมป์กลุ่มของลีกบีและลีกซี ได้เลื่อนชั้นขึ้นไปเล่นระดับที่สูงกว่าโดยตรง
4. ทีมบางอันดับต้องเตะเพลย์ออฟเลื่อนชั้นตกชั้นแบบเหย้าเยือนกับทีมจากลีกที่อยู่ติดกัน เพื่อตัดสินว่าใครจะได้อยู่ระดับใดในฤดูกาลถัดไป

ทีมที่ชนะในรอบก่อนรองชนะเลิศ 4 ทีม จะเข้าไปเล่นรอบสุดท้ายที่เรียกว่า เนชั่นส์ ลีก ไฟนัลส์ ซึ่งประกอบด้วยรอบรองชนะเลิศ นัดชิงอันดับ 3 และนัดชิงชนะเลิศ จัดแข่งขันในประเทศเดียวภายในเวลาไม่กี่วัน รูปแบบนี้คล้ายกับรอบท้าย ๆ ของถ้วยสโมสรยุโรปที่แฟนบอลไทยคุ้นเคย เช่นที่อธิบายไว้ในบทความ ยูฟ่า ยูโรปา ลีก คือ อะไร

ปฏิทินฤดูกาล 2026/27

รอบแบ่งกลุ่มของฤดูกาล 2026/27 เตะรวม 6 นัด โดย 4 นัดแรกอัดแน่นอยู่ในช่วงวันที่ 24 กันยายน ถึง 6 ตุลาคม 2026 และอีก 2 นัดสุดท้ายเตะวันที่ 12 ถึง 17 พฤศจิกายน 2026 จากนั้นรอบก่อนรองชนะเลิศและเพลย์ออฟเลื่อนชั้นตกชั้นจะเตะวันที่ 25 ถึง 30 มีนาคม 2027 ก่อนที่รอบสุดท้ายจะแข่งขันวันที่ 9 ถึง 13 มิถุนายน 2027

ทำเนียบแชมป์ ยูฟ่า เนชั่นส์ ลีก

นับตั้งแต่เริ่มแข่งขัน มีทีมชาติที่ได้ชูถ้วยรายการนี้แล้ว 3 ชาติจาก 4 ครั้งแรก ทีมชาติโปรตุเกสคือทีมแรกที่ได้แชมป์ในปี 2019 และเป็นทีมเดียวที่ได้แชมป์ 2 สมัยหลังกลับมาคว้าถ้วยอีกครั้งในปี 2025 ส่วนทีมชาติฝรั่งเศสได้แชมป์ในปี 2021 และทีมชาติสเปนได้แชมป์ในปี 2023

ทำไมแฟนบอลไทยควรรู้จักรายการนี้

เหตุผลแรกคือเวลาเตะ เกมส่วนใหญ่แข่งช่วงค่ำตามเวลายุโรป ซึ่งมักตรงกับเวลา 01:45 น. ตามเวลาไทย และมีบางคู่เตะช่วงหัวค่ำถึงห้าทุ่ม แฟนบอลไทยจึงตามดูทีมชาติที่ชื่นชอบได้ในช่วงที่ลีกสโมสรหยุดพัก เหตุผลที่สองคือคุณภาพของคู่แข่งขัน เพราะการจัดกลุ่มตามระดับทำให้ได้ดูบิ๊กแมตช์ระดับทีมชาติถี่กว่าสมัยที่มีแต่เกมกระชับมิตร

เหตุผลที่สามคือเดิมพันที่ต่อเนื่องไปยังรายการใหญ่ ผลงานในเนชั่นส์ ลีก ถูกนำไปใช้เชื่อมกับรอบคัดเลือกฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรปมาแล้วในอดีต ในรูปของโควตาเพลย์ออฟสำหรับทีมที่พลาดจากรอบคัดเลือกปกติ ทีมเล็กจึงมีแรงจูงใจมากกว่าแค่ศักดิ์ศรี เมื่อเข้าใจว่า ยูฟ่า เนชั่นส์ ลีก คือ เวทีที่ทุกนัดมีผลต่ออันดับและโอกาสในอนาคต ก็จะดูเกมช่วงเบรกทีมชาติได้สนุกขึ้นมาก

ที่มา/อ้างอิง: ข้อมูลรูปแบบการแข่งขันและปฏิทินฤดูกาล 2026/27 อ้างอิงจาก เว็บไซต์ทางการของยูฟ่า เนชั่นส์ ลีก และ สรุปรูปแบบการแข่งขันของ Al Jazeera ตรวจสอบล่าสุดเดือนตุลาคม 2026

คำถามที่พบบ่อย

ยูฟ่า เนชั่นส์ ลีก คือ รายการเดียวกับยูโรหรือไม่

ไม่ใช่ ยูโรคือฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรปที่จัดทุกสี่ปี ส่วนเนชั่นส์ ลีก เป็นรายการแยกที่แข่งทุกสองปี ใช้ระบบแบ่งลีกและมีเลื่อนชั้นตกชั้น

ยูฟ่า เนชั่นส์ ลีก มีกี่ลีก กี่ทีม

ฤดูกาล 2026/27 มี 4 ลีก คือ ลีกเอ บี ซี และดี รวม 54 ทีม โดยลีกเอ บี ซี มีลีกละ 16 ทีม และลีกดีมี 6 ทีม

ทีมใดได้แชมป์ยูฟ่า เนชั่นส์ ลีก มากที่สุด

ทีมชาติโปรตุเกสได้แชมป์มากที่สุด 2 สมัย ในปี 2019 และ 2025 รองลงมาคือฝรั่งเศส แชมป์ปี 2021 และสเปน แชมป์ปี 2023 ทีมละ 1 สมัย