ต่อเวลาพิเศษ คือ อะไร รู้จักกติกาการต่อเวลา 30 นาทีในฟุตบอล ใช้เมื่อไหร่ ต่างจากทดเจ็บอย่างไร

ต่อเวลาพิเศษ คือ ช่วงการแข่งขันที่เพิ่มขึ้นหลังจบ 90 นาที เมื่อเกมที่ต้องหาผู้ชนะเสมอกัน โดยแบ่งเป็นสองครึ่ง ครึ่งละไม่เกิน 15 นาที รวม 30 นาที ทั้งสองทีมต้องเล่นจนครบ ไม่ว่าจะมีประตูเกิดขึ้นหรือไม่ และหากยังเสมอกันอีกจึงตัดสินด้วยการดวลจุดโทษ

• ต่อเวลาพิเศษใช้เฉพาะเกมที่ต้องมีผู้ชนะ เช่น รอบน็อกเอาต์หรือนัดชิงชนะเลิศ
• เล่นสองครึ่ง ครึ่งละ 15 นาที มีพักดื่มน้ำสั้น ๆ ระหว่างครึ่ง และต้องเล่นจนครบ 30 นาที
• ต่างจากทดเจ็บ ซึ่งเป็นเวลาชดเชยที่บวกท้ายแต่ละครึ่ง ไม่ใช่ช่วงการเล่นใหม่
• กฎโกลเดนโกลและซิลเวอร์โกลที่เคยใช้ตัดสินกลางช่วงต่อเวลา ถูกยกเลิกไปตั้งแต่ปี 2004
• ผู้จัดการแข่งขันเป็นผู้กำหนดว่ารายการนั้นจะมีการต่อเวลาหรือข้ามไปดวลจุดโทษทันที

ต่อเวลาพิเศษ คือ อะไร และกติกากำหนดไว้อย่างไร

ตามกติกาฟุตบอล (Laws of the Game) ของคณะกรรมการสมาคมฟุตบอลระหว่างประเทศ หรือ IFAB เกมฟุตบอลปกติมีสองครึ่ง ครึ่งละ 45 นาที เกมลีกส่วนใหญ่จบที่ผลเสมอได้ แต่ในรายการที่ต้องได้ทีมเข้ารอบหรือทีมแชมป์ กติกาอนุญาตให้ใช้วิธีตัดสินเพิ่มเติม หนึ่งในนั้นคือการต่อเวลาพิเศษ (Extra Time) ซึ่งกำหนดให้เล่นเพิ่มสองครึ่งเท่ากัน ครึ่งละไม่เกิน 15 นาที

ขั้นตอนเมื่อเกมเสมอกันใน 90 นาที

1. ผู้ตัดสินเป่าหมดเวลาปกติ นักเตะได้พักช่วงสั้น ๆ โดยส่วนใหญ่อยู่ในสนาม ไม่กลับเข้าห้องแต่งตัว
2. เสี่ยงเหรียญใหม่เพื่อเลือกแดนหรือเลือกเขี่ยบอลเริ่มเล่น
3. เล่นครึ่งแรกของช่วงต่อเวลา 15 นาที พร้อมเวลาทดเจ็บถ้ามี
4. พักดื่มน้ำสั้น ๆ ไม่เกินหนึ่งนาที แล้วสลับแดน
5. เล่นครึ่งหลังอีก 15 นาที ถ้ายังเสมอ จึงเข้าสู่การดวลจุดโทษ

จุดที่หลายคนเข้าใจผิดคือ ประตูที่เกิดขึ้นในช่วงนี้ไม่ได้ทำให้เกมจบทันที ทีมที่เสียประตูยังมีเวลาที่เหลือไว้ทวงคืน ตัวอย่างชัดที่สุดคือฟุตบอลโลก 2022 นัดชิงชนะเลิศ เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2022 อาร์เจนตินาเสมอฝรั่งเศส 2-2 ใน 90 นาที ก่อนที่ ลิโอเนล เมสซี่ จะยิงขึ้นนำในนาที 108 แต่ คิลิยัน เอ็มบัปเป้ ตีเสมอจากจุดโทษนาที 118 จบ 120 นาทีเสมอกัน 3-3 และอาร์เจนตินาชนะจุดโทษ 4-2

ต่อเวลาพิเศษต่างจากทดเจ็บอย่างไร

สองคำนี้ถูกใช้สลับกันบ่อยในวงสนทนา ทั้งที่ความหมายต่างกันมาก ทดเจ็บ หรือเวลาทดเจ็บ คือเวลาที่ผู้ตัดสินบวกเพิ่มท้ายแต่ละครึ่ง เพื่อชดเชยเวลาที่เสียไประหว่างเกม เช่น การปฐมพยาบาล การเปลี่ยนตัว การตรวจ VAR หรือการฉลองประตู จึงเกิดขึ้นได้ในทุกนัด ส่วนการต่อเวลาเป็นช่วงการเล่นใหม่ทั้งช่วง และเกิดเฉพาะในเกมที่ต้องหาผู้ชนะเท่านั้น

สรุปง่าย ๆ ว่า เกมหนึ่งนัดอาจมีทดเจ็บได้ถึงสี่ช่วง คือท้ายครึ่งแรก ท้ายครึ่งหลัง และท้ายแต่ละครึ่งของช่วงต่อเวลา นั่นคือเหตุผลที่ประตูของเอ็มบัปเป้ในนัดชิงปี 2022 ถูกบันทึกเป็นนาที 118 ขณะที่บางเกมมีประตูในนาที 120+ ได้เช่นกัน

กติกาที่เปลี่ยนไปในช่วงต่อเวลา

การเปลี่ยนตัวเพิ่ม

กติกาปัจจุบันเปิดช่องให้ผู้จัดการแข่งขันอนุญาตการเปลี่ยนตัวเพิ่มอีกหนึ่งคนเมื่อเกมเข้าสู่ช่วงต่อเวลา พร้อมโอกาสเปลี่ยนตัวเพิ่มอีกหนึ่งครั้ง เหตุผลหลักคือความล้าของนักเตะที่ต้องเล่นถึง 120 นาที โค้ชหลายคนจึงเก็บโควตาไว้ส่งตัวสดลงไปเปลี่ยนเกม หรือส่งผู้เล่นที่ยิงจุดโทษแม่นลงในนาทีท้าย ๆ เพื่อเตรียมดวลจุดโทษ

จากโกลเดนโกลถึงการเล่นเต็ม 30 นาที

ในอดีตฟีฟ่าเคยทดลองวิธีตัดสินกลางช่วงต่อเวลา เริ่มจากกฎโกลเดนโกล ซึ่งทีมที่ยิงประตูได้ก่อนเป็นผู้ชนะทันที นัดที่คนจำได้มากที่สุดคือยูโร 1996 นัดชิงชนะเลิศ ที่ โอลิเวอร์ เบียร์โฮฟฟ์ ยิงให้เยอรมนีชนะสาธารณรัฐเช็ก 2-1 และยูโร 2000 นัดชิงชนะเลิศ ที่ ดาวิด เทรเซเกต์ ยิงให้ฝรั่งเศสชนะอิตาลี 2-1 ต่อมายูฟ่าใช้กฎซิลเวอร์โกลในยูโร 2004 ซึ่งให้เกมจบเมื่อครบครึ่งแรกของช่วงต่อเวลาหากมีทีมนำอยู่ ก่อนที่ทั้งสองกฎจะถูกยกเลิกในปี 2004 และกลับมาเล่นเต็ม 30 นาทีจนถึงทุกวันนี้

รายการไหนใช้ และรายการไหนข้ามไปดวลจุดโทษเลย

กติกาไม่ได้บังคับว่าทุกรายการต้องต่อเวลา แต่ให้อำนาจผู้จัดการแข่งขันเลือกวิธีตัดสินเอง ฟุตบอลโลก ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป และรอบน็อกเอาต์ของยูฟ่า แชมเปียนส์ลีก ใช้การต่อเวลาก่อน ดวลจุดโทษ ขณะที่บางถ้วยเลือกข้ามขั้นตอนนี้เพื่อลดภาระนักเตะ เช่น เอฟเอ คอมมิวนิตี้ ชิลด์ ของอังกฤษ ที่ตัดสินด้วยจุดโทษทันทีเมื่อเสมอกันใน 90 นาที แฟนบอลจึงควรตรวจระเบียบของแต่ละรายการก่อนเกมนัดสำคัญเสมอ

ช่วงเวลาพิเศษนี้ยังสร้างตำนานไว้มากมาย ฟุตบอลโลก 2010 นัดชิงชนะเลิศ อันเดรส อิเนียสต้า ยิงประตูชัยให้สเปนชนะเนเธอร์แลนด์ 1-0 ในนาที 116 ส่วนฟุตบอลโลก 2014 นัดชิงชนะเลิศ มาริโอ เกิทเซ่ ยิงให้เยอรมนีชนะอาร์เจนตินา 1-0 ในนาที 113 ทั้งสองประตูเกิดขึ้นในช่วงที่ร่างกายนักเตะล้าที่สุด สมาธิและความฟิตจึงเป็นตัวชี้ขาดไม่แพ้ฝีเท้า

ที่มา/อ้างอิง: กติกาฟุตบอลของ IFAB ว่าด้วยระยะเวลาการแข่งขันและการหาผู้ชนะ บันทึกผลการแข่งขันฟุตบอลโลกจาก FIFA และบันทึกผลฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรปจาก UEFA

คำถามที่พบบ่อย

ต่อเวลาพิเศษกี่นาที

รวม 30 นาที แบ่งเป็นสองครึ่ง ครึ่งละ 15 นาที และผู้ตัดสินสามารถบวกเวลาทดเจ็บท้ายแต่ละครึ่งได้เหมือนเวลาปกติ

ยิงประตูได้ในช่วงต่อเวลาแล้วเกมจบทันทีไหม

ไม่จบ กฎโกลเดนโกลถูกยกเลิกตั้งแต่ปี 2004 ปัจจุบันต้องเล่นจนครบ 30 นาที ทีมที่เสียประตูจึงยังมีโอกาสตีเสมอ

ฟุตบอลลีกมีต่อเวลาพิเศษหรือไม่

ไม่มี เกมลีกจบที่ 90 นาทีและแบ่งแต้มกันเมื่อเสมอ การต่อเวลาใช้เฉพาะเกมที่ต้องหาผู้ชนะ เช่น ฟุตบอลถ้วยรอบน็อกเอาต์ นัดชิงชนะเลิศ หรือเพลย์ออฟ

คลิปที่เกี่ยวข้อง

ต้องถึงจุดโทษ!! สวิตเซอร์แลนด์ ดวลจุดโทษชนะ โคลอมเบีย 0(4)-0(3) I ฟุตบอลโลก 2026 รอบ 16 ทีมThairath Sportทีมชาติอียิปต์ชนะดวลจุดโทษผ่านเข้ารอบ 16 ทีม #ฟุตบอลThairath Sport#ฟุตบอลโลก | เมื่อเสมอกันในเวลาก็ต้องตัดสินด้วยการดวลจุดโทษ ในเกมที่ เยอรมนี พบ ปารากวัยmonomax sport#ฟุตบอลโลก | ปาฏิหาริย์ 5 นาทีสุดท้าย เบลเยียมฟื้นคืนชีพ ซัด 2 ลูกติดตีเสมอเซเนกัล ลากไปต่อเวลาพิเศษmonomax sport