ราโบน่า คือ ท่าเตะลูกฟุตบอลที่ผู้เล่นเหวี่ยงขาข้างที่ใช้เตะไขว้อ้อมไปด้านหลังขาหลัก แล้วสัมผัสบอลจากอีกฝั่งของลำตัว ใช้ได้ทั้งยิงประตู เปิดบอล และจ่ายบอล นักเตะมักใช้เมื่อบอลอยู่ผิดฝั่งกับเท้าข้างถนัด หรือใช้เพื่อหลอกจังหวะคู่แข่ง คนไทยเรียกกันง่าย ๆ ว่าท่าไขว้ขา
- ราโบน่า (Rabona) เป็นการเตะบอลโดยไขว้ขาข้างที่เตะอ้อมหลังขาที่ยืนเป็นหลัก
- ชื่อนี้มาจากอาร์เจนตินา โยงกับ ริคาร์โด้ อินฟานเต้ นักเตะเอสตูเดียนเตส ในปี 1948
- ใช้ได้ทั้งยิง เปิด และจ่าย จุดเด่นคือช่วยให้ใช้เท้าถนัดได้แม้บอลอยู่ผิดฝั่ง
- เอริค ลาเมล่า ยิงราโบน่าใส่อาร์เซนอลในปี 2021 และได้รางวัลฟีฟ่า ปุสกัส อวอร์ด ประจำปีนั้น
ราโบน่า คือ อะไร และมีหน้าตาอย่างไร
ลองนึกภาพนักเตะเท้าขวาที่บอลไหลมาอยู่ทางซ้ายของตัวเอง ปกติเขาต้องเลือกระหว่างใช้เท้าซ้ายที่ไม่ถนัด หรือเสียเวลาปรับตัวให้บอลกลับมาเข้าเท้าขวา ท่านี้คือทางเลือกที่สาม เขาวางเท้าซ้ายเป็นหลักไว้ข้างลูกบอล แล้วเหวี่ยงขาขวาอ้อมไปด้านหลังขาซ้าย ให้หลังเท้าหรือข้างเท้าด้านในของเท้าขวาไปเจอบอล ผลคือได้ลูกเตะจากเท้าถนัดโดยไม่ต้องปรับตัว
ความยากอยู่ที่การทรงตัว เพราะขาสองข้างไขว้กันในจังหวะที่ต้องออกแรง ถ้าวางเท้าหลักผิดระยะเพียงนิดเดียว บอลจะไม่มีน้ำหนักหรือพุ่งผิดทิศทันที ท่านี้จึงเป็นทักษะที่เห็นบ่อยในสนามซ้อมหรือคลิปโชว์ลีลา มากกว่าในเกมแข่งขันจริง
ใช้ได้กับการเล่นแบบไหนบ้าง
- ยิงประตู ใช้เมื่อบอลอยู่ผิดฝั่งและไม่มีเวลาปรับตัว
- เปิดบอลจากริมเส้น ปีกที่ถนัดเท้าเดียวใช้เปิดบอลโดยไม่ต้องตัดกลับ
- จ่ายบอลสั้น ใช้หลอกให้กองหลังอ่านทางผิด
- หลอกจังหวะ ทำท่าเหมือนจะเตะปกติ แล้วเปลี่ยนเป็นไขว้ขาในเสี้ยววินาที
ที่มาของชื่อราโบน่า
คำว่า rabona มาจากภาษาสเปนที่ใช้ในอาร์เจนตินา สำนวน hacerse la rabona หมายถึงการโดดเรียน เรื่องเล่าที่ถูกอ้างถึงมากที่สุดย้อนไปในปี 1948 เมื่อ ริคาร์โด้ อินฟานเต้ (Ricardo Infante) กองหน้าของ เอสตูเดียนเตส เด ลา ปลาตา (Estudiantes de La Plata) ยิงประตูด้วยท่าไขว้ขาในเกมกับ โรซาริโอ เซ็นทรัล (Rosario Central) นิตยสารกีฬา El Grafico ของอาร์เจนตินานำภาพเขามาขึ้นปกในชุดนักเรียน พร้อมคำพาดหัวเล่นคำกับนามสกุล Infante ที่แปลว่าเด็กน้อย ว่าเด็กคนนี้โดดเรียน ชื่อเรียกท่านี้จึงติดปากมาตั้งแต่นั้น
ในอิตาลี ท่าเดียวกันถูกทำให้เป็นที่รู้จักในช่วงทศวรรษ 1970 โดย โจวานนี่ ร็อคโคเตลลี่ (Giovanni Roccotelli) ซึ่งคนอิตาลีสมัยนั้นเรียกว่าลูกเตะไขว้ ส่วนในภาษาไทย สื่อกีฬาใช้ทั้งคำทับศัพท์และคำว่ายิงไขว้ขาหรือเปิดไขว้ขา
ประตูราโบน่าที่แฟนบอลจำได้
ประตูที่ถูกพูดถึงมากที่สุดในยุคใหม่เป็นของ เอริค ลาเมล่า (Erik Lamela) ปีกชาวอาร์เจนตินา ในเกมพรีเมียร์ลีกที่ ท็อตแน่ม ฮ็อทสเปอร์ ไปเยือน อาร์เซนอล เมื่อวันที่ 14 มีนาคม 2021 เขาไขว้ขายิงลอดขากองหลังเข้าไปในกรอบเขตโทษให้ทีมออกนำ แม้สุดท้ายสเปอร์สจะแพ้ 1-2 และลาเมล่าเองโดนใบแดงในครึ่งหลัง แต่ประตูนั้นได้รับรางวัลฟีฟ่า ปุสกัส อวอร์ด ประจำปี 2021 ซึ่งมอบให้ประตูที่สวยที่สุดของปี
ลาเมล่าไม่ได้ทำครั้งเดียว ก่อนหน้านั้นเขาเคยยิงด้วยท่าเดียวกันในยูฟ่า ยูโรป้า ลีก เกมที่ท็อตแน่มชนะ อัสเตราส ตริโปลิส 5-1 เมื่อเดือนตุลาคม 2014 ทำให้ชื่อของเขาผูกกับท่านี้มากกว่าใครในรุ่นเดียวกัน นักเตะอย่าง อังเคล ดิ มาเรีย และ ริคาร์โด้ กวาเรสม่า ก็ขึ้นชื่อเรื่องการเปิดบอลไขว้ขาเช่นกัน
เทียบราโบน่ากับท่าเด่นแบบอื่น
| ท่า | ลักษณะการสัมผัสบอล | ใช้เมื่อไหร่ |
|---|---|---|
| ราโบน่า | ไขว้ขาที่เตะอ้อมหลังขาหลัก | บอลอยู่ผิดฝั่งกับเท้าถนัด หรือต้องการหลอกจังหวะ |
| วอลเลย์ | เตะบอลกลางอากาศก่อนตกพื้น | บอลลอยมาเข้าทางพอดี |
| จักรยานอากาศ | ทิ้งตัวหงายหลังแล้วตวัดเท้าเหนือศีรษะ | บอลลอยอยู่ด้านหลังหรือเหนือตัว |
| ลอดดาก | แตะบอลผ่านหว่างขาคู่แข่ง | กองหลังยืนขาเปิดขณะเข้าประชิด |
อ่านเรื่องท่าอื่นต่อได้ที่ จักรยานอากาศ คือ อะไร และ วอลเลย์ คือ อะไร
ทำไมโค้ชบางคนไม่ชอบ และเมื่อไหร่ที่ควรใช้
ท่านี้ถูกมองได้สองมุม มุมหนึ่งคือทางแก้ที่ฉลาด เพราะเร็วกว่าการปรับตัวและคู่แข่งอ่านยาก อีกมุมคือความเสี่ยงที่ไม่จำเป็น เพราะโอกาสพลาดสูงกว่าการเตะปกติ และถ้าเสียบอลในจังหวะสำคัญก็มักถูกวิจารณ์ว่าเล่นโชว์ โค้ชหลายคนจึงอยากให้ลูกทีมฝึกเท้าข้างที่ไม่ถนัดให้ใช้งานได้มากกว่าพึ่งท่าไขว้ขา
หลักคิดที่ใช้ได้จริงคือ ใช้เมื่อมันเป็นทางที่เร็วและได้ผลที่สุดในสถานการณ์นั้น ไม่ใช่เพราะอยากให้สวย นักเตะที่ทำได้ดีมักซ้อมจนเป็นธรรมชาติ และรู้ว่าระยะวางเท้าหลักของตัวเองอยู่ตรงไหน
ฝึกเบื้องต้นอย่างไร
เริ่มจากบอลนิ่ง วางเท้าหลักเยื้องไปด้านหน้าและชิดลูกบอลกว่าการเตะปกติเล็กน้อย ย่อเข่าขาหลักเพื่อเปิดพื้นที่ให้ขาที่เตะเหวี่ยงผ่านด้านหลัง เอนลำตัวออกจากบอลเพื่อรักษาสมดุล แล้วสัมผัสบอลด้วยหลังเท้าส่วนบน เมื่อคุมทิศทางได้แล้วจึงค่อยเพิ่มแรงและฝึกกับบอลที่กลิ้ง ควรอบอุ่นร่างกายช่วงสะโพกและต้นขาให้พร้อมก่อนทุกครั้ง
ที่มา/อ้างอิง: Wikipedia: Rabona และ Wikipedia: FIFA Puskas Award
คำถามที่พบบ่อย
ราโบน่า คือ ท่าอะไรในฟุตบอล
เป็นท่าเตะบอลที่ไขว้ขาข้างที่เตะอ้อมไปด้านหลังขาหลัก เพื่อเตะบอลที่อยู่อีกฝั่งของลำตัวด้วยเท้าข้างถนัด ใช้ได้ทั้งยิง เปิด และจ่ายบอล
ทำไมถึงเรียกว่าราโบน่า
ชื่อนี้มาจากสำนวนสเปนในอาร์เจนตินาที่แปลว่าโดดเรียน โยงกับพาดหัวนิตยสาร El Grafico ที่เล่นคำกับนามสกุลของ ริคาร์โด้ อินฟานเต้ หลังเขายิงด้วยท่านี้ในปี 1948
ใครยิงราโบน่าแล้วได้รางวัลปุสกัส
เอริค ลาเมล่า จากประตูที่ยิงให้ท็อตแน่ม ฮ็อทสเปอร์ ในเกมกับอาร์เซนอล วันที่ 14 มีนาคม 2021 ได้รับรางวัลฟีฟ่า ปุสกัส อวอร์ด ประจำปี 2021