ฟุตบอลทีมชาติแอฟริกาใต้ (South Africa national soccer team)

ฟุตบอลทีมชาติแอฟริกาใต้ หรือที่รู้จักในฉายา “บาฟานา บาฟานา” (Bafana Bafana ซึ่งแปลว่า “เด็กหนุ่ม” ในภาษาซูลู) เป็นตัวแทนของประเทศแอฟริกาใต้ในการแข่งขันฟุตบอลชายระดับนานาชาติ อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสมาคมฟุตบอลแอฟริกาใต้ (SAFA) และเป็นสมาชิกของสมาพันธ์ฟุตบอลแอฟริกา (CAF) ทีมชาติชุดนี้เป็นหนึ่งในทีมที่มีแฟนบอลสนับสนุนมากที่สุดในทวีปแอฟริกา และเป็นที่จดจำจากชุดแข่งสีเขียว-ทองอันเป็นเอกลักษณ์

แอฟริกาใต้ลงเล่นนัดแรกตั้งแต่ปี 1906 แต่ต้องเผชิญการถูกแบนจากเวทีนานาชาติเป็นเวลาหลายสิบปีอันเป็นผลจากระบอบการแบ่งแยกสีผิว (อพาร์ตไฮด์) ก่อนจะได้กลับคืนสู่วงการฟุตบอลโลกอีกครั้งในปี 1992 หลังการล่มสลายของระบอบดังกล่าว สนามที่ถือเป็นบ้านหลักคือเอฟเอ็นบี สเตเดียม (หรือซอกเกอร์ซิตี) ในนครโจฮันเนสเบิร์ก แม้ทีมชาติมักหมุนเวียนไปใช้สนามหลายแห่งทั่วประเทศก็ตาม

ความสำเร็จที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของทีมเกิดขึ้นในปี 1996 เมื่อแอฟริกาใต้เป็นเจ้าภาพและคว้าแชมป์แอฟริกา คัพ ออฟ เนชันส์ (AFCON) ได้เป็นครั้งแรก และยังเข้าชิงชนะเลิศอีกครั้งในปี 1998 ก่อนพ่ายให้อียิปต์ ในเวทีฟุตบอลโลก แอฟริกาใต้ผ่านเข้ารอบสุดท้ายในปี 1998, 2002 และ 2026 รวมถึงการได้สิทธิ์ในฐานะเจ้าภาพปี 2010 ซึ่งเป็นชาติแอฟริกาชาติแรกที่ได้จัดฟุตบอลโลก จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในฟุตบอลโลก 2026 เมื่อทีมสามารถทะลุเข้าสู่รอบน็อกเอาต์ได้เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์

คู่แข่งสำคัญของแอฟริกาใต้ในระดับทวีปได้แก่ ไนจีเรีย และชาติเพื่อนบ้านในภูมิภาคแอฟริกาตอนใต้ ขณะที่ในระดับภูมิภาคทีมประสบความสำเร็จในศึกโคซาฟา คัพ มาอย่างต่อเนื่อง

ในแง่เอกลักษณ์ แอฟริกาใต้ขึ้นชื่อเรื่องจังหวะการเล่นที่มีชีวิตชีวา การครองบอลที่ลื่นไหล และบรรยากาศการเชียร์อันคึกคักของแฟนบอลเจ้าถิ่นที่มักมาพร้อมเสียงแตรวูวูเซลาอันเป็นสัญลักษณ์ประจำชาติ