วูล์ฟแฮมป์ตัน วันเดอเรอร์ส (Wolverhampton Wanderers)

วูล์ฟแฮมป์ตัน วันเดอเรอร์ส หรือ วูล์ฟส์ คือสโมสรฟุตบอลอาชีพจากเมืองวูล์ฟแฮมป์ตัน แคว้นเวสต์มิดแลนด์ส ประเทศอังกฤษ ก่อตั้งในปี ค.ศ. 1877 และเป็นหนึ่งในสมาชิกผู้ก่อตั้งฟุตบอลลีกอังกฤษเมื่อปี 1888 สโมสรมีฉายาว่า วูล์ฟส์ และ ดิ โอลด์ โกลด์ จากสีทองเก่าซึ่งเป็นสีหลักของชุดแข่งขัน โดยใช้สนามโมลินิวซ์เป็นสนามเหย้ามาตั้งแต่ปี 1889

การก่อตั้งสโมสร

สโมสรเริ่มขึ้นจากทีมโรงเรียนเซนต์ลุคส์ในเมืองวูล์ฟแฮมป์ตัน จอห์น เบย์นตันและจอห์น โบรดีเป็นผู้ริเริ่มจัดตั้งทีมในปี 1877 ต่อมาในเดือนสิงหาคม 1879 สโมสรควบรวมกับทีมคริกเกตและฟุตบอลเดอะวันเดอเรอร์ส จึงใช้ชื่อวูล์ฟแฮมป์ตัน วันเดอเรอร์สอย่างเป็นทางการ ทีมย้ายไปเล่นที่สนามดัดลีย์โรดในปี 1881 ก่อนเข้าสู่ฟุตบอลลีกในฤดูกาลแรกของการแข่งขันปี 1888–89

วูล์ฟส์จบอันดับ 3 ในฟุตบอลลีกฤดูกาลเปิดตัว และเข้าชิงเอฟเอคัพในปี 1889 สโมสรได้แชมป์เอฟเอคัพครั้งแรกในปี 1893 จากชัยชนะเหนือเอฟเวอร์ตัน 1-0 ต่อหน้าผู้ชมที่สนามฟอลโลว์ฟิลด์ สเตเดียม เมืองแมนเชสเตอร์ ก่อนจะย้ายมายังโมลินิวซ์ ซึ่งกลายเป็นบ้านระยะยาวของสโมสร

ความสำเร็จยุคก่อนสงคราม

วูล์ฟส์คว้าเอฟเอคัพสมัยที่สองในปี 1908 แม้ในเวลานั้นสโมสรเล่นอยู่ดิวิชันสอง โดยชนะนิวคาสเซิล ยูไนเต็ด 3-1 ในนัดชิงชนะเลิศ สโมสรกลับสู่ลีกสูงสุดจากแชมป์ดิวิชันสองฤดูกาล 1931–32 ในยุคของแฟรงก์ บัคลีย์ และเริ่มสร้างทีมที่วางรากฐานสู่ความสำเร็จหลังสงครามโลกครั้งที่สอง

ภายใต้การคุมทีมของอดีตนักเตะ สแตน คัลลิส วูล์ฟส์กลายเป็นหนึ่งในทีมชั้นนำของอังกฤษ ทีมคว้าแชมป์เอฟเอคัพปี 1949 ด้วยชัยชนะ 3-1 เหนือเลสเตอร์ ซิตี และต่อยอดด้วยแชมป์ลีกสูงสุด 3 สมัยในฤดูกาล 1953–54, 1957–58 และ 1958–59 ผู้เล่นสำคัญในยุคนี้ ได้แก่ บิลลี ไรต์, รอน ฟลาวเวอร์ส, เบิร์ต วิลเลียมส์ และปีเตอร์ บรอดเบนต์

ยุคทองและฟุตบอลยุโรป

เกมอุ่นเครื่องกลางคืนกับทีมชั้นนำจากต่างประเทศในทศวรรษ 1950 ทำให้วูล์ฟส์เป็นที่รู้จักระดับนานาชาติ โดยเฉพาะชัยชนะเหนือฮอนเวดของฮังการีในปี 1954 สโมสรมีบทบาทต่อกระแสที่นำไปสู่การจัดตั้งยูโรเปียนคัพ วูล์ฟส์ทำผลงานโดดเด่นในฟุตบอลยุโรปอีกครั้งด้วยการเข้าชิงยูฟ่าคัพฤดูกาล 1971–72 แต่แพ้ทอตแนม ฮอตสเปอร์ด้วยผลรวมสองนัด

สโมสรคว้าแชมป์ลีกคัพ 2 สมัยในปี 1974 และ 1980 โดยแชมป์ปี 1974 มาจากชัยชนะ 2-1 เหนือแมนเชสเตอร์ ซิตี ส่วนปี 1980 วูล์ฟส์ชนะนอตทิงแฮม ฟอเรสต์ 1-0 ในรอบชิงชนะเลิศ ความสำเร็จเหล่านี้ทำให้สโมสรมีถ้วยรางวัลใหญ่ในประเทศรวม 13 รายการ

วิกฤตและการฟื้นตัว

ต้นทศวรรษ 1980 วูล์ฟส์ประสบปัญหาหนี้สินและตกชั้นต่อเนื่องจนลงไปเล่นดิวิชันสี่ในปี 1986 สโมสรฟื้นตัวด้วยการคว้าแชมป์ดิวิชันสี่ฤดูกาล 1987–88 และแชมป์ดิวิชันสามฤดูกาล 1988–89 ก่อนขึ้นสู่ระดับสองอีกครั้งในปี 1989–90 สตีฟ บูลล์เป็นบุคคลสำคัญที่สุดของช่วงดังกล่าว โดยยิงรวม 306 ประตู เป็นดาวยิงสูงสุดตลอดกาลของสโมสร

หลังกลุ่ม Fosun International เข้าซื้อสโมสรในปี 2016 วูล์ฟส์แต่งตั้งนูโน เอสปีรีตู ซานตู และคว้าแชมป์แชมเปียนชิปฤดูกาล 2017–18 เพื่อเลื่อนชั้นสู่พรีเมียร์ลีก ทีมจบอันดับ 7 ในพรีเมียร์ลีกฤดูกาล 2018–19 และเข้าถึงรอบก่อนรองชนะเลิศยูฟ่ายูโรปาลีกฤดูกาล 2019–20 ภายหลังตกชั้นจากพรีเมียร์ลีกเมื่อสิ้นสุดฤดูกาล 2025–26 สโมสรกลับไปแข่งขันในอีเอฟแอล แชมเปียนชิปฤดูกาล 2026–27 โดยมีเซซาร์ เปโชโตเป็นหัวหน้าโค้ชตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2026

โมลินิวซ์และเอกลักษณ์

โมลินิวซ์ตั้งอยู่บนถนนวอเตอร์ลูในเมืองวูล์ฟแฮมป์ตัน เปิดใช้เป็นสนามเหย้าของวูล์ฟส์ในปี 1889 และมีความจุ 31,750 ที่นั่ง สนามนี้เคยเป็นหนึ่งในสนามฟุตบอลอังกฤษแห่งแรกที่ติดตั้งไฟสปอตไลต์ถาวรเพื่อจัดเกมกลางคืน สีทองเก่าและดำของสโมสรสะท้อนอยู่ในชุดแข่งและตรารูปหัวหมาป่า

คู่ปรับและตำนาน

คู่ปรับสำคัญที่สุดคือเวสต์บรอมวิช อัลเบียน การพบกันของทั้งสองเรียกว่าแบล็กคันทรีดาร์บี วูล์ฟส์ยังมีการแข่งขันในภูมิภาคกับแอสตัน วิลลาและเบอร์มิงแฮม ซิตี เดเรก พาร์กินครองสถิติลงเล่นสูงสุด 609 นัด ขณะที่บิลลี ไรต์เป็นกัปตันทีมชาติอังกฤษคนแรกที่ลงเล่นครบ 100 นัด ผู้เล่นระดับตำนานของสโมสรยังมีจอห์น ริชาร์ดส์, แอนดี เกรย์, สตีฟ บูลล์ และรูเบน เนเวส ประวัติและสถิติสโมสรตรวจสอบได้จาก เว็บไซต์ทางการวูล์ฟส์